Udar na berlinske bolnice - sve više napada i sabotaža

Udruženje berlinskih bolnica (BKG) upozorava na niz naizgled „neobjašnjivih incidenata" u bolnicama i zdravstvenim ustanovama.

Incidenti uključuju upade dronova iznad bolničkih kompleksa, kibernetičke napade, provale, pa čak i podmetanje požara.

BKG navodi da njemačke bezbjednosne i obavještajne službe neke od ovih napada klasifikuju kao moguće akte hibridnog ratovanja. Zaštita zdravstvenih ustanova „više nije isključivo unutrašnja stvar bolnica, već zadatak koji se mora rješavati u saradnji s bezbjednosnim službama“, poručuju iz BKG‑a.

Iz bezbjednosnih razloga, BKG je za DW saopštio da ne može precizirati u kojim su se ustanovama incidenti desili. „Rastuća hibridna prijetnja“ navela je udruženje da upozori berlinske bolnice da uspostave efikasne mehanizme samoodbrane.

U Berlinu postoji više od 80 bolnica, uključujući i Šarite (Charité) — najveću univerzitetsku bolnicu u Evropi, osnovanu 1710. godine, koja pruža sveobuhvatnu zdravstvenu njegu i sprovodi vrhunska istraživanja.

Eksplozije, paljevine, kibernetički napadi

U novembru je snažna eksplozija teško oštetila bolnicu Vivantes a nekoliko sati kasnije izbio je požar na ulazu Šaritea. U oba slučaja pogođena su odjeljenja za liječenje onkoloških pacijenata. To je podstaklo državnu bezbjednost da pokrene istragu zbog sumnje na politički motivisanu paljevinu.

Tokom ljeta prijavljeno je šest odvojenih požara u podrumu bolnice Bundesvera (Bundeswehrkrankenhaus – BWK). List Berliner cajtung (BZ), pozivajući se na bezbjednosne izvore, navodi da se spekulisalo o mogućoj vezi sa liječenjem ukrajinskih vojnika u toj ustanovi.

Savezna služba za zaštitu ustavnog poretka (BfV) saopštila je za DW da „trenutno ne bilježi povećane (hibridne) aktivnosti stranih obavještajnih službi ili drugih institucija stranih sila u vezi s bolnicama".

Međutim, BfV navodi da su bolnice posljednjih godina bile meta raznih sajber kriminalnih grupa i da se istražuje niz ransomware napada u Njemačkoj, za koje se sumnja da stoje ruski sajber kriminalci.

„Sve su vidljiviji znaci da se granica između kibernetičke špijunaže i kibernetičkog kriminala sve više briše. Direktna povezanost s ruskim državnim strukturama najčešće se ne može nedvosmisleno dokazati“, navodi se u saopštenju Službe za zaštitu ustava.

Bolnice kao lake mete za ucjenu i nasilje

Manuel Atug, osnivač udruženja AG Kritis koje se bavi zaštitom kritične infrastrukture, kaže za DW da su bolnice najčešće mete ucjenjivačkih grupa, a ne državnih aktera.

„Gotovo se uvijek radi o novcu. To je česta pojava, iako može biti i sabotaže ili špijunaže“, kaže Atug. „Imali smo nedavne provale u bolnice, a zabilježeni su i letovi dronova iznad bolnica."

Atug navodi da su bolnice tradicionalno slabo pripremljene za odbranu, posebno manje ustanove, najviše zbog hroničnog nedostatka sredstava.

„Neke javne bolnice jednostavno nemaju novca, dok druge sredstva ulažu prije svega u profitabilne odjele, a ne u široku bezbjednosnu infrastrukturu", objašnjava on.

Dodaje i da postoji „rastuća spremnost na nasilje prema onima koji pokušavaju pomoći“, što povezuje s dezinformacijama koje se šire na internetu.

Prema podacima Savezne kriminalističke policije (BKA), u 2024. godini zabilježena su 683 slučaja nasilja nad vatrogascima, dok je kod drugih službi hitne pomoći evidentirano 2.042 slučaja.

27. januara, u navodno podmetnutom požaru u Berlinskoj jevrejskoj bolnici povrijeđeno je 14 ljudi. Sumnja se da je 71‑godišnji pacijent zapalio predmet u svojoj sobi, što je dovelo do širenja požara. Državna kriminalistička policija vodi istragu u saradnji s bezbjednosnim službama.

Na početku ove godine, sabotaža električnih vodova u jugozapadnom Berlinu ostavila je oko 100.000 ljudi bez grijanja, struje i interneta tokom ledenih temperatura. Odgovornost je preuzela ljevičarska ekstremistička „Vulkanska grupa".

Duga lista bezbjednosnih problema i potreba za ulaganjima

Feliks Nojman, stručnjak za ekstremizam i terorizam iz Fondacije Konrad Adenauer, kaže da Njemačka ima još mnogo posla u zaštiti kritične infrastrukture.

„Neke stvari su urađene, ali pod a) prekasno i pod b) nedovoljno", rekao je za DW. „Jesmo li spremni za sadašnju situaciju? Ne baš. Ali postoje razgovori i strategije — to je sigurno."

BKG navodi da Berlin ide u pravom smjeru sa svojim Okvirnim planom civilne zaštite bolnica (ZVKH) predstavljenim u ljeto 2025. — prvim takvim planom u Njemačkoj — ali da su potrebna i ciljano usmjerena ulaganja u otpornost zdravstvenog sistema.

U oktobru 2025, Njemački bolnički institut (DKI) i Institut za zdravstveni menadžment (HCB) objavili su studiju o potrebnim ulaganjima u zaštitu bolnica u različitim scenarijima.

Studija je navela niz bezbjednosnih problema poput nedostatka osoblja, slabe kibernetičke bezbjednosti, neobezbijeđeni pristupni punktovi, nedovoljna pripremljenost za hemijske, biološke, nuklearne i vojne prijetnje, kao i nedovoljne zalihe lijekova, krvi i rezervnog napajanja (dovoljne samo za mirnodopske uslove).

Procijenjeno je da je potrebno 2,7 milijardi evra i dodatnih 670 miliona godišnje za operativne troškove da bi se odgovorilo na trenutni nivo prijetnji.

Njemačka usvaja novi zakon o zaštiti kritične infrastrukture

29. januara Bundestagje usvojio novi krovni zakon („KRITIS‑Dachgesetz“) usmjeren na jačanje zaštite kritične infrastrukture, uključujući IT i telekomunikacione sisteme, u svjetlu sve većeg broja napada i špijunaže u Evropi.

Zakon je dodatno pooštren nakon sabotaže u jugozapadnom Berlinu i obavezuje institucije u strateški važnim sektorima da poboljšaju fizičku zaštitu svojih objekata.

Potencijalnim napadačima, na primjer, više ne bi smjele biti dostupne informacije o osjetljivim infrastrukturnim tačkama, poput preciznih trasa elektro‑vodova.

U saopštenju za DW, berlinsko Ministarstvo unutrašnjih poslova upozorava da u gradu i dalje postoji „visok nivo apstraktne prijetnje“ — zbog intenziviranih aktivnosti stranih obavještajnih službi, posebno ruskih, te pojačanog djelovanja ekstremističkih grupa.

„I neustavni akteri i obavještajne službe uključeni su u aktivnosti s ciljem narušavanja javnog reda, podrivanja sposobnosti države da djeluje i širenja straha i terora među stanovništvom, institucijama i kompanijama“, stoji u saopštenju.

Uredila: Rina Goldenberg