پسلرزههای درگیری لفظی مرتس و ترامپ بر سر جنگ ایران
۱۴۰۵ اردیبهشت ۱۴, دوشنبه
امروز دوشنبه ۴ ماه مه (۱۴ اردیبهشت) ۳۶۳ روز از انتخاب فریدریش مرتس به عنوان صدراعظم آلمان میگذرد. با توجه به مشکلات تاکنونی مرتس در دولت جدید، کارن میوسگا، مجری شبکه اول تلویزیون آلمان (ARD)، در جریان مصاحبهاش با صدراعظم در شامگاه یکشنبه از او پرسید: «حکمرانی چقدر دشوار است، آقای مرتس؟»
کانال تلویزیونی "انتیوی" آلمان در روایتی از این مصاحبه، به شرح آن میپردازد. طبق این گزارش، مصاحبه مرتس این بار به صورت زنده پخش نشده و در بعدازظهر یکشنبه ضبط شده است. مرتس تنها مهمان بوده و این رهبر حزب دموکرات مسیحی در همان جمله نخست با نگاهی به سال نخست دولتش اذعان میکند: «بله، روشن بود که کار دشوار خواهد بود.»
به گفته مرتس، آلمان و دولت ائتلافی متشکل از احزاب مسیحی و سوسیال دموکرات، موسوم به ائتلاف "سیاه و سرخ"، از همان ابتدا با چالشهای بزرگی روبهرو بودهاند، اما "بسیاری از شرایط خارجی" وضعیت را بیش از پیش پیچیده کردهاند. منظور مرتس میتواند نفوذ عظیم دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، و تأثیر سیاستهای خطرناک او بر وضعیت جهانی باشد.
جنگ ایران؛ محور اختلاف بر سر راهبرد
صدراعظم از همان ابتدا به جنگ ایران اشاره میکند، گرچه یکسوم پایانی برنامه موضوع بر سر روابط با ایالات متحده است. سپس موضوع درگیری اخیر مرتس با ترامپ مطرح میشود که در هفته گذشته در سراسر جهان خبرساز شد.
پس از آنکه صدراعظم در یک مدرسه در منطقه "زاورلند" گفته بود که "آمریکاییها ظاهراً هیچ راهبردی" در جنگ ایران ندارند و جمهوری اسلامی ایالات متحده را در مذاکرات "تحقیر" کرده است، رئیس جمهور آمریکا علناً با تمسخر به او پاسخ داد.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
مجری از مرتس میپرسد: آیا چنین انتقاد تندی از سوی ترامپ او را نگران میکند. مرتس در پاسخی محتاطانه میگوید: «ما در تلاشیم تا با امکانات متفاوت خود یک مشکل را حل کنیم»؛ یعنی هم آمریکا و هم آلمان میخواهند هرچه سریعتر به جنگ پایان دهند.
صدراعظم توضیح میدهد که در دیدار اخیر و نیز در تماسهای تلفنی، به ترامپ گفته است، این جنگ پیامدهای قابلتوجهی برای آلمان دارد و «ما نیز برای یافتن راهحل پس از پایان جنگ، آماده کمک هستیم.»
مصاحبهگر پیگیر میشود و میگوید: «ترامپ همین حالا هم کمک شما را میخواهد.» مرتس سپس از انتقاد مستقیم خود از ترامپ در تماس تلفنیاش با او میگوید. او به ترامپ گفته بوده: «اگر میخواهی در چنین درگیریای به تو کمک کنیم، اول به ما زنگ بزن و از ما بپرس.» به گفته مرتس، در چنین حالتی میشد شکل کمک را "بهطور دقیق" بررسی کرد.
صدراعظم آلمان در این مصاحبه روشن میکند که نمیخواهد نادیده گرفته شود؛ او بر توافقهای مشترک، همچون پس از ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱، تأکید میکند که آلمان در هماهنگی با آمریکا علیه شبکه تروریستی القاعده در افغانستان "وارد جنگ" شد. هرچند این بار آلمان نمیخواهد وارد جنگ شود یا نیرویی اعزام کند.
میان انتقاد و دلجویی؛ معادله روابط با آمریکا
مرتس در مصاحبهاش از "وضعیتی دشوار" سخن میگوید که امیدوار است بتوان از آن "خارج" شد. به روایت شبکه "انتیوی"، او بارها با نوعی دلجویی تأکید میکند که چقدر روابط فراآتلانتیک برایش مهم است.
مرتس میگوید: «باید بپذیرم که رئیس جمهور آمریکا درباره این مسائل نظر متفاوتی دارد. اما این چیزی از باور من کم نمیکند: آمریکاییها برای ما مهمترین شریک در پیمان آتلانتیک شمالی هستند.»
او همچنین میگوید، در واشنگتن طرفهای گفتوگویی هستند که نگرانیهای اروپاییها و پیامدهای اقتصادی جنگ ایران را تشخیص میدهند.
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
وقتی مجری میپرسد که آیا مرتس با وجود پیامدهای دیپلماتیک اظهاراتش در "زاورلند" درباره جنگ ایران، باز هم آنها را تکرار خواهد کرد، طبق روایت "انتیوی"، صدراعظم ابتدا برای خرید زمان جرعه بزرگی آب مینوشد، سپس نفس عمیقی میکشد و کمی لکنت پیدا میکند؛ چیزی که معمولاً برای مرتس اتفاق نمیافتد و سپس میگوید: «ما نگاه متفاوتی به این جنگ داریم. این هم چیز پنهانی نیست. هدف مشترک داریم و آن این است: ایران نباید به سلاح هستهای دست یابد.»
صدراعظم آلمان، حتی پس از پرسش دوباره مصاحبهگر، از پاسخ مستقیم طفره میرود و در برنامه توضیح نمیدهد که آیا ایران ایالات متحده را تحقیر کرده، و اگر آری، چگونه!
فشارهای سیاسی و سایه مسائل نظامی
آیا راهبرد مرتس در برخورد با آمریکا تغییر کرده است، در حالی که چنین انتقاد شدیدی پیشتر از آلمان شنیده نشده بود؟ پاسخ صدراعظم منفی است. او توضیح میدهد که در نخستین دیدارش با ترامپ، علت جنگ اوکراین را برخلاف نظر رئیس جمهور آمریکا بیان کرده است.
مرتس میگوید: «او این را پذیرفت. یک مشارکت خوب یعنی احترام به دیدگاههای متفاوت. من این کار را میکنم و او هم همینطور.» اما مجری معتقد است که ترامپ در حال حاضر چنین احترامی را از خود نشان نمیدهد. مرتس پاسخ میدهد: «در حال حاضر شاید کمی کمتر.»
بیشتر بخوانید: جنگ ایران؛ آیا جمهوری اسلامی آمریکا را "تحقیر" کرده است؟
آیا جنگ بهزودی پایان مییابد؟ به روایت "انتیوی"، مرتس دوباره کمی دچار لکنت میشود و تلاش میکند جملهای بسازد. ظاهراً نمیخواهد بار دیگر در مورد ترامپ کلمات اشتباهی را انتخاب کند. این شبکه، چنین رفتاری را نشانهای از این میداند که مرتس احتمالاً از خطایی در نحوه برخورد با رئیس جمهور آمریکا آگاه شده است.
صدراعظم در نهایت میگوید: «من تلاش برای حفظ روابط فراآتلانتیک و همکاری با دونالد ترامپ را رها نمیکنم.» او این پرسش را که آیا در هفته گذشته با ترامپ گفتوگو کرده است یا نه، بیپاسخ میگذارد.
مرتس از اذعان به هرگونه ارتباطی میان اعلام خروج نیروهای آمریکایی از آلمان توسط ترامپ، و اظهارات خود در مورد ایران، خودداری میکند و میگوید که "این موضوع بیش از حد بزرگنمایی میشود" و بحث جدیدی هم نیست.
از موشکهای "تاماهاک" تا موضوع روسیه
به گفته مرتس، وعده دریافت موشکهای "تاماهاک" از دولت پیشین آمریکا به رهبری جو بایدن داده شده بود، اما «دونالد ترامپ هرگز این قول را تکرار نکرد.»
او دوباره مکث میکند و میگوید: «این موضوع بیش از حد بزرگنمایی شده است»، اما کل موضوع چیز جدیدی نیست. او اشاره میکند که آلمان از جو بایدن، سلف ترامپ، قول «دریافت موشکهای تاماهاوک» را دریافت کرده بود، اما «دونالد ترامپ هرگز این قول را تکرار نکرد.»
مرتس در پاسخ به این پرسش که آیا آلمان هرگز موشکهای کروز تاماهاک را دریافت خواهد کرد یا نه، میگوید: «آمریکاییها در حال حاضر خودشان هم به اندازه کافی از این موشکها ندارند. اینها سلاحهای بسیار پرهزینهای هستند. هر یک از آنها دو میلیون دلار قیمت دارد. ما در اروپا نیز در حال توسعه سامانههای خود هستیم.»
صدراعظم همچنین، در واکنش به اشاره مصاحبهگر به نیاز آلمان به بازدارندگی در برابر موشکهای روسیه، میگوید: «ما آن را داریم.» مرتس به مشارکت هستهای با آمریکا اشاره میکند و میگوید، در حال حاضر "هیچ کاهش یا محدودیتی" در این زمینه وجود ندارد.
مرتس، با بیان اینکه ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه نیز دلیلی برای خوشحالی ندارد، به وضعیت این کشور اشاره کرده و میگوید: «انتقادها در حال افزایش است، اقتصاد در حال سقوط آزاد است و تأمین نیازهای مردم هر روز بحرانیتر میشود.» به گفته او، افزون بر این، روسیه روزانه هزار سرباز در جنگ از دست میدهد.
مصاحبهگر در پایان میپرسد، صدراعظم آلمان چه زمانی دوباره با ترامپ گفتوگو خواهد کرد و آیا به او خواهد گفت: «ببین، اینقدر درباره حرفهای من در مدرسه عصبانی نشو»؟ مرتس پاسخ میدهد که بهزودی فرصت گفتوگو خواهد داشت، امسال چند بار دیگر ترامپ را خواهد دید و دعوت برای سفر به آلمان نیز همچنان پابرجاست.