Niemcy. Ponad 280 przestępstw przeciwko miejscom pamięci

W tym roku miejsca pamięci historycznej były już ponad 280 razy celem przestępstw w Niemczech. Wynika to z odpowiedzi rządu na zapytanie klubu poselskiego partii Zielonych w Bundestagu, którą udostępniono Ewangelickiej Służbie Prasowej (epd).

Najczęściej notowano zniszczenie mienia. Od 2019 roku policyjne statystyki kryminalne rejestrują pod pojęciem „miejsce pamięci” przestępstwa i ataki na wszystkie miejsca pamięci, w tym również te związane z nazizmem, pomniki, tablice pamiątkowe, „kamienie pamięci” i inne obiekty.

W statystykach uwzględniono również przypadki przestępstw o podłożu politycznym, ale nie uwzględniono tzw. przestępstw przeciwko bezpieczeństwu państwa, takich jak atak w lutym nożem na turystę w berlińskim pomniku poświęconym zamordowanym Żydom.

Ponad 460 zgłoszonych przestępstw

W badanym okresie od 1 lipca 2024 roku do 31 października 2025 roku zgłoszono łącznie ponad 460 przypadków ataków na miejsca pamięci. Zdaniem przedstawicieli rządu trudno jest dokonać porównań między poszczególnymi latami. Wśród 462 przestępstw popełnionych od lipca ubiegłego roku, ponad 60 razy celem przestępstw takich jak zniszczenie mienia, zakłócenie spokoju zmarłych, podżeganie do nienawiści rasowej lub przestępstwa propagandowe, były duże miejsca pamięci nazistowskich zbrodni.

W Niemczech znajduje się ponad 300 miejsc pamięci i miejsc edukacyjnych poświęconych zbrodniom nazistowskim. Ogólnie rzecz biorąc, wskaźnik wykrywalności przestępstw przeciwko nim często jest niski. Z udostępnionych danych wynika, że w przypadku spraw z 2024 roku wyniósł on niecałe 5 procent, a w przypadku spraw z tego roku niecałe 7 procent.

Większość: podłoże skrajnie prawicowe

W zdecydowanej większości przypadków (ponad 60 procent) przestępstwa te przypisano prawicowemu spektrum politycznemu. Tylko w ośmiu procentach przypadków podejrzewano o nie ideologię zagraniczną, w tym islamistyczną. Nieco częściej, bo w prawie 14 procentach przypadków, popełnione przestępstwo miało podłoże lewicowe.

W odpowiedzi niemieckiego rządu na zapytanie klubu poselskiego Zielonych stwierdzono, że w obszarze prawicowego ekstremizmu ataki na miejsca pamięci związane z nazizmem, takie jak niszczenie mienia i używanie symboli organizacji niezgodnych z konstytucją i organizacji terrorystycznych, zasadniczo stanowiły celową formę prowokacji.

Ataki te miały zazwyczaj podłoże ideologiczne, a ich sprawcy próbowali bagatelizować pamięć o zbrodniach nazizmu, aby realizować swoje własne cele ekstremistyczne.

Miejsca pamięci pod presją

Miejsca pamięci zostały wywalczone przez ocalałych z nazistowskich zbrodni i ich bliskich w wyniku podejmowanych prze nich żmudnych wysiłków i wbrew silnemu oporowi, a obecnie znajdują się pod ogromną presją, jak powiedziała ewangelickiej agencji EPD Marlene Schoenberger, posłanka do Bundestagu z ramienia partii Zielonych.

Dane niemieckiego rządu odzwierciedlają tylko fragment rzeczywistości. Marlene Schoenberger zaapelowała o utworzenie osobnej kategorii w policyjnych statystykach kryminalnych dla miejsc pamięci zbrodni nazistowskich, aby władze mogły opracować skuteczne koncepcje ich ochrony na podstawie dokładnego obrazu sytuacji. Z udostępnionych danych wynika, że miejsca pamięci w takich obozach koncentracyjnych jak Dachau, Buchenwald i Sachsenhausen były częściej obiektem przestępstw o podłożu prawicowym w badanym okresie.

Ankiety przeprowadzane regularnie przez agencję EPD i obejmujące miejsca pamięci zbrodni nazistowskich wskazują, że od czasu ataku Hamasu na Izrael 7 października 2023 roku wzrosła liczba incydentów antysemickich i związanych z Izraelem oraz jego polityką.

(EPD/jak)

Chcesz skomentować ten artykuł? Dołącz do nas na Facebooku! >>