Niemcy: reforma służby zdrowia. Cięcia dla ubezpieczonych

Rząd kanclerza Friedricha Merza zainicjował pierwszy duży projekt reformy socjalnej. Przyjęta w środę (29.04.2026) reforma ustawowego ubezpieczenia zdrowotnego ma na celu zlikwidowanie deficytów kas chorych oraz ustabilizowanie składek dla ubezpieczonych.

Skąd potrzeba reformy?

Wydatki od lat rosnące szybciej niż dochody doprowadziły do krytycznej sytuacji finansowej w obszarze ustawowego ubezpieczenia zdrowotnego. W konsekwencji prowadzi to do podwyżek składek ubezpieczeniowych. Bez reformy w nadchodzącym roku spodziewany jest deficyt w wysokości 15,3 mld euro. Za pomocą tej reformy minister zdrowia Nina Warken zamierza zlikwidować tę lukę oraz przewidywane deficyty w kolejnych latach. Na rok 2027 przewiduje ona oszczędności w wysokości 16,3 mld euro. Jej pierwotny projekt zakładał nawet prawie 20 mld euro oszczędności – kwota ta została jednak obniżona podczas ostatnich negocjacji między Unią a SPD we wtorek. 

Wyższe dopłaty do leków

Dla ubezpieczonych skutki reformy będą odczuwalne przede wszystkim podczas zakupów w aptece. Dopłaty do leków, które od ponad 20 lat pozostawały na niezmienionym poziomie, mają wzrosnąć – z obecnych 5 euro do 7,50 euro za leki do 50 euro. Maksymalny pułap dopłat ma wzrosnąć z 10 euro do 15 euro.

Ograniczenia ws. współubezpieczenia

Dotychczas ubezpieczenie obejmowało bezpłatnie małżonków, którzy nie posiadają własnych dochodów. Zgodnie z planami chadeckiej polityk ma to ulec ograniczeniu. Bezpłatnym ubezpieczeniem mają być objęte wyłącznie dzieci, rodzice dzieci poniżej siódmego roku życia, rodzice dzieci niepełnosprawnych, opiekunowie rodzinni oraz osoby po osiągnięciu wieku emerytalnego.

Wszyscy pozostali współubezpieczeni członkowie rodziny powinni opłacać składkę w wysokości 2,5 procent od dochodów podlegających opodatkowaniu. Na krótko przed podjęciem decyzji przez rząd, pod naciskiem SPD dodatek ten został obniżony, gdyż minister zdrowia początkowo przewidywała 3,5 procent.

Wyższy próg wymiaru składki

Osoby o wyższych dochodach będą musiały w przyszłości przeznaczać większą część swoich dochodów na składki na ubezpieczenie zdrowotne. Warken zamierza w przyszłym roku podwyższyć limit składkowy o 300 euro miesięcznie.

Obecnie limit ten wynosi 5812,50 euro. Składki ubezpieczeniowe są pobierane od wynagrodzenia brutto do tej kwoty, natomiast od kwoty powyżej tego progu nie są już potrącane. Zgodnie z projektem ustawy podwyżka ta będzie oznaczała w 2027 dla członków państwowego systemu ubezpieczeń zdrowotnych (GKV) dodatkowe wydatki w wysokości 1,2 mld euro, dla pracodawców – 3,1 mld.

Wprowadzenie podatku od cukru

Kasy chorych mają zyskać nowe źródło dochodów. Od 2028 roku ma zostać wprowadzona opłata od napojów o wysokiej zawartości cukru – a tym samym szczególnie szkodliwych dla zdrowia. Ma to zapewnić dochody w wysokości 450 milionów euro rocznie, które zostaną przeznaczone na rzecz publicznego systemu ubezpieczeń zdrowotnych (GKV).

Koszty dla pobierających pomoc socjalną

Ta kwestia budzi liczne kontrowersje, gdyż rząd Niemiec pokrywa koszty ubezpieczenia osób pobierających podstawowe świadczenia socjalne tylko częściowo. Na ten cel przeznacza się również środki ze wspólnej kasy ubezpieczeń zdrowotnych (GKV) w wysokości około 12 miliardów euro rocznie.

Według szefowej resortu zdrowia finansowanie z podatków byłoby bardziej sprawiedliwe, jednak rząd boryka się z problemami budżetowymi i zgodnie z projektem ustawy zamierza w przyszłym roku zwiększyć dotację jedynie o 250 milionów euro, z perspektywą na dalszy wzrost w kolejnych latach. Jednocześnie zmniejsza dotację do funduszu zdrowotnego GKV o 2 miliardy euro, co budzi niezadowolenie kas chorych, które domagają się zmian.

Badania przesiewowe na raka skóry i homeopatia

Wraz z reformą mają zostać zniesione niektóre świadczenia refundowane przez kasę chorych. Osoby ubezpieczone w ramach ustawowego ubezpieczenia zdrowotnego w wieku powyżej 35 lat mają dotychczas prawo do badania przesiewowego w kierunku raka skóry co dwa lata. Ma ono zostać zniesione. Według komisji ekspertów ds. reformy ustawowego ubezpieczenia zdrowotnego nie ma dowodów na to, że badania przesiewowe zmniejszają liczbę zachorowań i zgonów.

Ustawowe ubezpiecznie zdrowotne nie będzie także refundować leków homeopatycznych, ponieważ zgodnie z projektem ustawy nie ma wystarczających dowodów naukowych potwierdzających ich skuteczność.

Dodatkowa opinia ws. operacji

W przyszłości w przypadku niektórych planowanych operacji obowiązkowe będzie zasięgnięcie drugiej opinii lekarskiej. Ma to na celu ograniczenie zabiegów, które z medycznego punktu widzenia, nie są absolutnie konieczne.

Zgodnie z projektem minister Warkens obowiązek uzyskania drugiej opinii ma być stopniowo wprowadzany od 2027 roku w odniesieniu do określonych zabiegów. Za takie uznawane są zabiegi ortopedyczne kolana, biodra, kręgosłupa i barku.

Chcesz skomentować ten artykuł? Zrób to na Facebooku! >>

Obniżka wynagrodzeń

Duży potencjał oszczędnościowy występuje nie tylko w zakresie opieki nad ubezpieczonymi, ale także po stronie gabinetów lekarskich, szpitali i producentów. Według projektu resortu zdrowia wynagrodzenia będą mogły rosnąć jedynie w tempie odpowiadającym przychodom kas chorych. Do tej pory tempo wzrostu było zazwyczaj znacznie wyższe. Stowarzyszenia lekarzy krytykują to rozwiązanie i ostrzegają przed ograniczeniami w opiece nad pacjentami.

Kto poniesie główny ciężar reformy?

W myśl projekt ustawy ciężar reformy na zostać rozłożony na wszystkie zainteresowane strony, czyli lekarzy i szpitale, producentów leków, kasy chorych, ubezpieczonych oraz pacjentów. „Ogromne wyzwania można pokonać jedynie dzięki wspólnym wysiłkom wszystkich zainteresowanych stron” – czytamy w projekcie. Jednak zdaniem krytyków to niesprawiedliwy podział. niesprawiedliwy podział. Partner koalicyjny SPD upatruje „dysproporcji” na niekorzyść ubezpieczonych.

(AfP/jar)