Mur dronowy. „Atakujmy strukturę, nie tylko drony w locie”

– Zaproponujemy natychmiastowe działania, mające na celu stworzenie muru dronowego w ramach Straży Wschodniej Flanki  – oświadczyła Ursula von der Leyen na wspólnej konferencji w Brukseli z sekretarzem generalnym NATO rankiem 30 września.

UE reaguje na drony. „Natychmiastowe działania”

Mark Rutte, który wziął udział w posiedzeniu Komisji Europejskiej, ocenił, że „mur dronowy” jest konieczny. Nawiązał do naruszenia przestrzeni powietrznej Polski, Estonii i Danii i stwierdził, że nie ma sensu, by NATO zestrzeliwało drony kosztujące po parę tysięcy dolarów pociskami wartymi miliony dolarów.

Von der Leyen podkreśliła, że UE potrzebuje „flagowych projektów obronnych”, musi reagować „zdecydowanie i szybko”, a w przypadku flagowego projektu Straż Wschodniej Flanki – „teraz”, wspólnie z Ukrainą i w ścisłej współpracy z NATO.

Pytanie, czy unijne „teraz” nie jest wciąż zbyt wolne.

„Mur dronowy” – odpowiedź UE na zagrożenie z Rosji

Komisarz UE ds. obrony Andrius Kubilius, pod którego przewodnictwem w piątek 26 września UE formalnie zainaugurowała inicjatywę zbudowania „muru” jako elementu szerszego systemu obrony wschodniej flanki UE określanego w Brukseli jako Eastern Flank Watch, zapewniał, że zainteresowane państwa członkowskie zgodziły się przejść „od rozmów do działań”.

W projekcie uczestniczą kraje wschodniej flanki: Polska, Litwa, Łotwa, Estonia, Finlandia, Rumunia i Bułgaria, Dania, nad której niebem także pojawiły się podejrzane drony, oraz, wbrew wcześniejszym doniesieniom Węgry i Słowacja.

Do dziesiątki zainteresowanych państw Unii doproszona została ze względu na doświadczenie z pola walki i rozwinięty przemysł produkcji dronów Ukraina. Kilka dni temu prezydent Wołodymyr Zełenski ogłosił, że kraj – mimo wojny - rozpocznie eksport produkowanego przez siebie uzbrojenia. Tymczasem Andrius Kubilius, opierając się na eksperckich szacunkach, mówił o „roku” potrzebnym na wdrożenie projektu „w terenie”, ale sam podkreślał, że nie jest do tych szacunków przekonany.

„Nie mamy tego roku”

– Nie mamy tego roku – mówi Deutsche Welle Dalia Grybauskaite. W kuluarach konferencji bezpieczeństwa Warsaw Security Forum była prezydentka Litwy i komisarz UE ds. budżetu podkreślała w rozmowie z DW, że „istnieje różnica między tym, co robi Komisja Europejska, a tempem w jakim można coś zrobić dwustronnie, na przykład w ramach współpracy regionalnej w NATO”, dlatego „wszystkie takie inicjatywy muszą dziać się równocześnie, bo jedna nie wystarczy”.

Dopytywana, w jaki sposób mur dronowy wpisuje się w ogólną natowską i unijną strategię wobec wschodniej flanki, Grybauskaite podkreśla, że „kraje bałtyckie, kraje nordyckie i Polska już weszły we współpracę z Ukrainą”.

„Mur dronowy angażuje UE jako przyszły sojusz obronny”

– Budujemy fabryki na terytorium Ukrainy, a także na naszym terytorium niektóre fabryki już budują drony, to już się dzieje – zaznaczyła, po czym dodała, że mur dronowy jest ważny, ponieważ już teraz „angażuje Unię Europejską jako przyszły sojusz obronny, nie tylko gospodarczy i polityczny”.

Czy w Brukseli i w Komisji widać polityczną chęć i siłę do realnego wdrożenia i muru, i wielu innych inicjatyw obronnych?

– Powiem ironicznie: Putin pomoże nam stać się szybszymi i bardziej efektywnymi. Nie da nam czasu na dyskusje i czekanie, co się wydarzy. Będzie naciskał, a my będziemy działać szybciej. Oczywiście wolelibyśmy nie mieć go na naszych wschodnich granicach. Ale taka jest rzeczywistość, a on do końca życia nie zejdzie z drogi wojny. Będziemy mieć przez najbliższe dekady do czynienia z militarystyczną, agresywną Rosją – przewiduje Grybauskaite.

Na czym będzie polegał „mur dronowy”?

Dyskusja o „murze dronowym” będzie jednym z kluczowych tematów nieformalnego szczytu przywódców UE w Kopenhadze 1 października. Komisja musi współpracować z państwami członkowskimi i przedstawicielami przemysłu zbrojeniowego i Ukrainy, aby przygotować plan realizacji całego projektu – wchodzącego przecież w skład szerszego, obejmującego obronę na lądzie, morzu i powietrzu programu Straż Wschodniej Flanki.

Według komisarza Kubiliusa system musi mieć zarówno zadanie wykrywania, jak i możliwość niszczenia intruzów na europejskim niebie. Ale w rozmowie z Deutsche Welle na Warsaw Security Forum Philip Breedlove, emerytowany generał Sił Powietrznych USA, podkreśla, że zachodni sojusznicy muszą przestać „zestrzeliwać strzały, bo powinni mieć możliwość strzelania do łuczników”.

Ekspert: Atakować nie tylko drony, a cały łańcuch

– Musimy mieć możliwość atakowania nie tylko miejsc, skąd [drony] zostały wystrzelone, ale także miejsc, gdzie są budowane. Mało tego – musimy mieć możliwość atakowania łańcuchów dostaw, niezależnie od tego, skąd te dostawy pochodzą. Jeśli mamy statek z Chin, przewożący komponenty do dronów, powinniśmy móc posłać ten statek na dno oceanu. Czyli:trzeba atakować dogłębnie całą strukturę, a nie tylko drony, gdy są już w powietrzu – podkreśla w rozmowie z DW były dowódca sił zbrojnych USA w Europie oraz Naczelny Dowódca Sił Sojuszniczych w Europie (SACEUR).

Generał Breedlove, sam były pilot wojskowy, uczestniczył na Warsaw Security Forum w dyskusji ze specjalistami od walki powietrznej, w której podkreślano m.in. że nie można ograniczać się do walki dronami: lotnictwo wojskowe powinno służyć do zapewnienia przewagi w powietrzu, która to przewaga dopiero umożliwi działanie dronom – inaczej, niż to dzieje się obecnie po obu stronach frontu wojny w Ukrainie.

– Drony są tylko częścią sił powietrznych, po prostu kolejną bronią powietrzną, którą musimy też pokonać. Musimy stworzyć zdolności operacyjne powstrzymywania dronów  – podkreśla w rozmowie z DW generał Breedlove. Dodaje, że strategia się nie zmienia – zawsze chodzi o zapewnienie obrony powietrznej, lądowej i morskiej – natomiast przyznaje, że czy to w Polsce, czy w Estonii, czy w Izraelu i w innych punktach zapalnych na świecie problem jest ten sam.

– Broń, której używamy, nie jest odpowiednia finansowo do broni, którą zestrzeliwujemy, i musimy to poprawić – podsumowuje gen. Breedlove. Obrona powietrzna Polski – to będzie ważne - kwituje.