AB Hürmüz Boğazı için "Ukrayna tahılı" modeli istiyor

Avrupa Birliği (AB) Dış Politika Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Rusya-Ukrayna savaşının ilk döneminde Ukrayna'dan tahıl ihracatını mümkün kılan anlaşmanın benzerini Hürmüz Boğazı'na uygulamayı Birleşmiş Milletler (BM) ile görüştüğünü açıkladı.

Kallas, Pazartesi günü Brüksel'deki AB dışişleri bakanları toplantısına varışından sonra yaptığı açıklamada, İran savaşı nedeniyle fiilen kapanan boğazın yeniden açılması için BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ile görüştüğünü söyledi. Kallas, "Antonio Guterres ile Karadeniz Girişimi'ne benzer bir inisiyatifin burada da hayata geçirilip geçirilemeyeceğini görüştüm" diyen Kallas, herhangi bir ayrıntı paylaşmadı.

BM ile Türkiye arabuluculuğunda 2022 yılında varılan söz konusu tahıl anlaşması, Ukrayna tahılının savaşa rağmen ihraç edilebilmesini mümkün kılmıştı.

Dünya petrolü tehlike altında

İran, üçüncü haftasına giren savaş kapsamında Hürmüz Boğazı'nı fiilen kapattı. İran kuvvetleri, İran ile Umman arasındaki dar su geçidinde gemilere saldırarak küresel petrol arzının beşte birini sekteye uğrattı. Bu durum, tarihin en büyük enerji arzı kesintisi olarak kayıtlara geçti.

Boğazın kapalı kalmasının Asya'ya yönelik enerji tedariki açısından "gerçekten tehlikeli" olduğunu vurgulayan Yüksek Temsilci Kallas, bunun aynı zamanda gübre üretimi için de ciddi bir sorun oluşturduğuna dikkat çekti. Kallas, "Bu yıl gübre sıkıntısı yaşanırsa gelecek yıl gıda yetersizliği de kaçınılmaz olur" diye uyardı.

AB'nin Ortadoğu misyonu Aspides gündemde

Bakanların toplantı gündeminde AB'nin küçük Ortadoğu deniz misyonu Aspides'in görev kapsamının genişletilip genişletilemeyeceği sorusu da yer aldı. Şu anda görevi, Yemen'deki Husi militanlarından korunmak amacıyla Kızıldeniz'deki gemileri gözetleme misyonuyla sınırlı olan Aspides'in Hürmüz Boğazı'nda da görev üstlenip üstlenemeyeceği tartışmaya açıldı.

Kallas, "Hürmüz Boğazı'nın açık kalması bizim çıkarımıza ve bu nedenle Avrupa olarak bu konuda neler yapabileceğimizi de ele alıyoruz" diye konuştu.

Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul'un Aspides'in Hürmüz'de konuşlandırılmasına ilişkin şüpheci tutumuna dair soruyu yanıtlayan Kallas, "Elbette üye devletleri de sürece dahil etmemiz gerekiyor. Üye devletler bu konuda hiçbir şey yapmayacağımızı söylerlerse karar onlarındır. Ancak Hürmüz Boğazı'nın açık tutulması için ne yapabileceğimizi tartışmak durumundayız" dedi.

Reuters / BÜ, TY