ABD: Ukrayna-Rusya barışında ilerleme sağlandı

Ukrayna savaşının sona erdirilmesine yönelik bir barış planı konusunda ilerleme sağlandı. ABD ve Ukrayna temsilcileri, Cenevre'deki görüşmelerde birlikte gözden geçirip revize ettikleri bir taslak hazırladı. Gözden geçirilmiş taslak henüz kamuoyuna açıklanmadı.

Kiev ve Washington tarafından yayımlanan ortak açıklamada, tarafların taslak üzerinde önümüzdeki günlerde yoğun çalışmayı sürdürme ve Avrupalı ortaklarıyla yakın koordinasyon içinde ilerleme konusunda mutabık kaldıkları belirtildi.

Beyaz Saray'ın açıklamasına göre Ukrayna, gözden geçirilmiş planı uygun buluyor. Ukraynalı temsilcilerin, revizyonlar ve netleştirmeler sonrası mevcut taslağın ülkenin çıkarlarını yansıttığını ve "Ukrayna güvenliğini kısa ve uzun vadede koruyacak güvenilir ve uygulanabilir mekanizmalar" sunduğunu ifade ettiği belirtildi. Ukrayna tarafı ise bu konuda henüz açıklama yapmadı.

Ukrayna için belirlenen sert süre esnetildi

Başlangıçta Ukrayna'ya plana yanıt için sadece Perşembe gününe kadar süre tanıyan ABD Başkanı Donald Trump, son günlerde daha uzlaşmacı bir tutum sergilemişti. Kiev'in kararı için Perşembe'yi arzu ettiğini söyleyen Rubio da, "Ama Perşembe, Cuma, Çarşamba ya da gelecek hafta Pazartesi olması çok da önemli değil. Bunun yakında olmasını istiyoruz" dedi.

Cenevre'de pazar günü Almanya, Fransa, Birleşik Krallık, İtalya, Avrupa Birliği (AB), Ukrayna ve ABD'den müzakereciler, ABD'nin 28 maddelik barış planı üzerinde farklı formatlarda görüştü.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Cenevre'de yaptığı açıklamada, görüşmelerde "muazzam ilerleme" kaydedildiğini söyledi. Açık kalan başlıkların "aşılmaz olmadığını" belirten Rubio, tartışmalı noktalarla ilgili ayrıntıya ise girmedi. "Bunu başaracağımıza kesinlikle inanıyorum" diyen Rubio, Avrupa ve NATO'yu doğrudan ilgilendiren konuların da ayrı şekilde ele alınacağını, bu konularda müttefiklerin görüşlerinin alınacağını söyledi.

Beyaz Saray'a göre, Rubio'nun yanı sıra ABD Özel Temsilcisi Steve Witkoff, Trump'ın damadı Jared Kushner ve Bakan Yardımcısı Daniel Driscoll da Cenevre'deki toplantıya katıldı. Ukrayna heyetine Zelenskiy'nin başkanlık ofisi şefi Andriy Yermak liderlik etti.

Putin'in ikna edilmesi gerekiyor

Yeni planla ilgili nihai karar, Trump ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy tarafından verilecek. Kiev, Washington ve Avrupa ülkelerinin onayladığı nihai bir plana ulaşılması hâlinde dahi, barış için Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in ikna edilmesi gerekiyor.

Geçen hafta ABD medyasında sızdırılan orijinal plan,Rusya lehine ve Ukrayna için neredeyse bir teslimiyet belgesi niteliğinde olduğu gerekçesiyle yoğun eleştiri toplamıştı. Planın sızdırılması, Güney Afrika'daki G20 zirvesi kapsamında yapılan temaslara da damgasını vurdu. Avrupa ülkelerinin hedefi hâlâ Ukrayna ve Avrupa'nın çıkarlarını yeterince yansıtan yeni bir taslağa ulaşmak.

Orijinal plan, Ukrayna'nın hâlen savunduğu bazı bölgeleri Rusya'ya bırakmasını, askeri kabiliyetlerini sınırlamasını ve NATO'nun genişlememe taahhüdünde bulunmasını öngörüyordu. Buna karşılık Rusya'nın yapacağı tavizler çok sınırlıydı.

Avrupalılar ayrıca Ukrayna'nın NATO'ya katılımının açıkça yasaklanmamasını istiyor. ABD planında yer alan, Ukrayna'da 100 gün içinde seçim yapılması şartı da Avrupa taslağında mevcut değil. AB temsilcileri, seçimlerin yalnızca "mümkün olan en kısa sürede" düzenlenmesi gerektiğini söylüyor.

Erdoğan: Putin'le müzakere edeceğim

Öte yandan Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, G20 Liderler Zirvesi'nin ardından düzenlenen basın toplantısında olası Ukrayna barışına ilişkin açıklamalarda bulundu.

Türkiye'nin arabulucu rolünü vurgulayan Erdoğan, "Bu çatışmanın dört yıl sürdüğünü görüyoruz ve süreç devam ediyor. Rusya ve Ukrayna'da yüz binlerce can kaybı var. Türkiye olarak bu durumu görmekten büyük üzüntü duyuyoruz. Bu çatışmayı bitirmek için hazırız ve gayret gösteriyoruz" diye konuştu.

Geçen hafta Zelenskiy ile yaptığı görüşmenin ardından Pazartesi günü de Putin ile görüşeceğini söyleyen Erdoğan, "Şimdi yarın yapacağımız görüşmede Sayın Putin'den bunu yeniden başlatmasını rica edeceğim. Bu süreci başlatabilirsek çok hayırlı olur diye düşünüyorum. Yine bu kadar insan öldü; bu ölümleri durdurabilmek için ne gibi adımlar atabiliriz, bunları kendisiyle müzakere edeceğim. Bu müzakereden sonra alacağımız neticeyi gerek Avrupalı liderlerle, gerek Sayın Trump'la, gerek diğer dostlarla görüşme fırsatını bulacağımı düşünüyorum" ifadelerini kullandı.

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov da, Pazartesi günü yapılması planlanan görüşmeyi doğruladı. Türkiye daha önce de Rusya ile Ukrayna arasındaki doğrudan müzakerelere ev sahipliği yapmıştı.

Merz ve AB liderleri yeni istişarelerde bulunacak

Ayrıca Almanya Başbakanı Friedrich Merz ve diğer bazı Avrupalı liderler, Pazartesi günü Angola'da düzenlenecek AB-Afrika zirvesi kapsamında Ukrayna barış planına yönelik tutumu görüşecek. Almanya ve Fransa gibi önde gelen AB ülkeleri, ilk 28 maddelik taslağın temel unsurlarını kabul edilemez buluyor.