Adalet Divanı: Macaristan'ın LGBTİ+ yasası hak ihlali

Avrupa Adalet Divanı, Macaristan'da sağcı popülist Viktor Orban'ın başbakanlığı döneminde kabul edilen Çocuk Koruma Yasası'ndaki LGBTİ+ ile ilgili hükümlerin, Avrupa Birliği (AB) Temel Haklar Şartı'nı ihlal ettiğine hükmetti.

AB bünyesindeki en yüksek yargı makamı olan Avrupa Adalet Divanı, tartışmalı yasa ile ilgili kararını açıkladı.

"Ayrımcılık yasağı ihlal ediliyor"

Kararda, Macaristan'da 2021 yılında "gençlerin korunması" ve "LGBTİ+ propagandasının önlenmesi" iddiasıyla kabul edilen düzenlemenin, Temel Haklar Şartı'ndaki "cinsiyet ve cinsel yönelim temelinde ayrımcılık yasağını ihlal ettiği" belirtiliyor.

Yasanın "incitici niteliği" itibarıyla insanlık onurunu zedelediği, LGBTİ+ bireyleri "tehlikeli" olarak damgaladığı ve marjinalleştirdiği de belirtiliyor. 

Avrupa Adalet Divanı kararında, LGBTİ+ bireyleri "pedofili suçuyla ilişkinlendiren" ve onları "topluma tehdit" olarak ele alarak nefreti kışkırtan yasanın, "AB'nin kimliğiyle" çeliştiğine de dikkat çekiyor.

LGBTİ+ düzenlemesi tepkiye yol açmıştı

Beş yıl önce Macaristan'da kabul edilen ve "Pedofil Suçlarla Daha Sıkı Mücadele Edilmesi ve Çocukların Korunması" adını taşıyan yasa, LGBTİ+ bireyleri hedef aldığı gerekçesiyle sert tepkilere yol açmıştı.

Okullardaki müfredatta, eğitim materyallerinde ve cinsel eğitim derslerinde, eşcinselliği veya cinsiyet değişimini anlatan içerikleri yasaklayan yasa, medya ve reklamlarda da LGBTİ+ içeriklerini yasaklamıştı.

Bu konularla ilgili dizi, film ve kitapların, 18 yaşından küçüklere satılması engellenmiş, filmlerin gece geç saatlerde yayınlanması şartı ve LGBTİ+ konulu kitaplara da "paketlenerek satış" zorunluluğu getirilmişti.

Macaristan karara uymak zorunda

Viktor Orban başbakanlığındaki hükümetin 2021 yılında "çocukların fiziksel ve ahlaki gelişiminin korunması" iddiasıyla çıkardığı yasaya, insan hakları örgütlerinin yanı sıra AB üyesi hükümetler de tepki göstermişti.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, yasayı "utanç" olarak nitelendirmiş, Avrupa Komisyonu da "AB değerlerini ihlal ettiği" gerekçesiyle, Avrupa Parlamentosu ve birçok üye ülke ile birlikte yasayı Avrupa Adalet Divanı'na taşımıştı.

Macaristan, Avrupa Adalet Divanı'nın açıkladığı kararı hemen uygulamakla yükümlü, aksi takdirde yaptırımlarla karşı karşıya kalabilir.

16 yıl boyunca Macaristan'ı yöneten ve tartışmalı yasanın mimarı olan sağcı popülist Viktor Orban, 12 Nisan'daki seçimleri kaybetti. Seçimleri kazanan Peter Magyar, yakında başlaması beklenen başbakanlık döneminde Macaristan'da kapsamlı reformlara gitme sözü verdi.

AFP,KNA / DA,MUK