Gazze'de ateşkes: Ortadoğu için kritik dönemeç

İsrail ile Hamas'ın, ABD Başkanı Donald Trump'ın Gazze barış planının ilk aşaması konusunda anlaşma imzalaması, Ortadoğu'da barışın tesisi yönünde önemli bir adım olarak görülüyor.

İlk aşama, ateşkes ve İsrailli rehineler ile Filistinli tutukluların serbest bırakılmasını öngörüyor.

İsrail hükümet sözcüsü Gazze'de ateşkesin, anlaşmanın İsrail hükümeti tarafından onaylanmasından 24 saat sonra yürürlüğe gireceğini, 72 saat sonrada Gazze'deki rehinelerin serbest bırakılacağını duyurdu.

Bu arada Trump'ın barış planının sonraki aşamalarının nasıl şekillendirileceğine dair sorulara yanıt bulmak için de Fransa'nın başkenti Paris'te, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un ev sahipliğinde bir araya gelindi.

Macron ilk olarak Fidan'ın elini sıktı

Macron'un toplantının düzenlendiği salona girer girmez ilk olarak Türkiye'yi temsilen toplantıya katılan Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'a yönelmesi, yanına giderek elini sıkması dikkat çekti.

Türkiye, İsrail ile Hamas arasında Mısır ev sahipliğinde yapılan dolaylı görüşmelerde sağladığı katkı nedeniyle bir hayli övgü topladı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın yaptığı son açıklamalarla bu katkının Gazze'de barışın tesisi ve güvenliğin sağlanması çalışmalarında süreceği mesajını vermesi de memnuniyetle karşılandı.

Paris'teki toplantıya Fransa, İtalya, Almanya, İspanya, İngiltere, Türkiye, Ürdün, Mısır, Suudi Arabistan, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) temsilcileri katıldı.

Aslında Paris'teki toplantıya ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun da katılacağı açıklanmıştı. Ancak bu katılımını son anda iptal etmesi ve yerine herhangi bir temsilci görevlendirmemesi, soru işaretlerine yol açtı.

Toplantıda, Gazze'de ateşkesin hayata geçirilmesi sonrasında atılacak adımlar ele alınırken, siyasi geçiş sürecinin nasıl şekillendirilmesi gerektiği sorusuna yanıt arandığı belirtildi.

Diplomatik kaynaklar, toplantının Trump'ın Gazze barış planının uygulanması için ülkelerin verecekleri destek ve yapacakları taahhütlerin mercek altına alınması için düzenlendiğine işaret etti.

Paris'ten İsrail'e uyarı

Fransa Cumhurbaşkanı Macron, Gazze'nin geleceğinin ele alındığı toplantının açılışında kritik mesajlar verdi.

Macron, "önümüzdeki saatler Gazze'de barışın tesisinde belirleyeci olacak" derken, Paris toplantısının ABD'nin barış insiyatifiyle eşgüdüm içersinde düzenlendiğine, Trump'ın barış planını tamamlayıcı nitelikte olduğuna işaret etti.

Ateşkes anlaşmasının bölgede barış umudunu yeşerttiğine vurgu yapan Emmanuel Macron'un konuşmasında İsrail'i işgal altındaki Batı Şeria'daki yerleşim yerleri konusunda uyarması dikkat çekti.

İşgal altındaki Batı Şeria'da artan İsrail yerleşimlerinin Filistin devleti için "varoluşsal bir tehdit” olduğunu söyleyen Macron, "Yerleşim yerlerinin inşasının hızlandırılması sadece kabul edilemez ve uluslararası hukuka aykırı olmakla kalmayıp, gerginlikleri, şiddeti ve istikrarsızlığı da körüklüyor" dedi.

Macron ayrıca İsrail'in bu hamlelerini, "Bu Amerikan planı ve barışçıl bir bölge için ortak hedefimizle tamamıyla tezat oluşturuyor" sözlerini kaydetti.

Bu arada Macron'un eleştirdiği İsrail'den, Paris'teki toplantıya tepki açıklaması gelmişti.

İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Star, Çarşamba günü yaptığı açıklamada, Paris'teki toplantıyı "gereksiz ve zarar verici" olarak nitelendirmiş, Fransız girişimini "İsrail'in arkasından planlandığını" ve Macron için bunun iç siyasi sorunlarından dikkatleri başka yöne çekmek için bir yöntem olduğunu iddia etmişti.

Wadephul: BMGK kararı gerekli

Paris'teki toplantıya katılan Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul ise İsrail ile koordinasyonun sağlanması için çaba göstereceklerini açıkladı.

Toplantıya girmeden önce açıklama yapan Wadephul, görüşmelere ABD ve İsrail'in müdahil edilmesinin büyük önem taşıdığını söylerken, "Atılacak adımlar konusunda İsrail ile uzlaşma sağlanmalı" dedi ve Almanya'nın bunun yapılmasını sağlayacağını kaydetti.

Ortadoğu'da barışın iki devletli çözümle sağlanabileceğini, ancak bunun için aşılması gereken eşikler olduğunu vurgulayan Wadephul, Birleşmiş Milletler'in (BM) de sürece dahil edilmek zorunda olunduğunu da sözlerine ekledi.

Alman bakan, Gazze'deki siyasi süreç ve güvenliğin tesisinde görev yapacak uluslararası güç ile ilgili olarak Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin bir karar alması gerektiğini, bununla sürece hukuki ve siyasi bir çerçeve kazandırılacağına işaret etti.

AFP, Reuters, dpa/ DA, TY