Suriye'de gözler IŞİD kamplarında: Son durum ne?

Suriye hükümeti ile Suriye Demokratik Güçleri (SDG) arasında yaşanan çatışmalar sırasında SDG'nin kontrolündeki kamplardan kaçan IŞİD'liler, gözleri kampların yarattığı tehlikeye çevirdi. Suriye hükümeti, Salı günü Şeddadi hapishanesinden 120 IŞİD'linin kaçtığını, 81'inin yeniden yakalandığını bildirmişti. Arama çalışmalarının devam ettiği, kaçanlardan tamamına yakınının yeniden ele geçirildiği belirtiliyor.

Suriye hükümeti ve SDG, Irak sınırı yakınındaki Şeddadi'de IŞİD'lilerin serbest kalmasından birbirini sorumlu tutuyor. Şeddadi dışındaki hapishanelerde ise firar olayı yaşanmadığı belirtiliyor.

Suriye geçiş hükümetinin ABD öncülüğündeki IŞİD'e karşı uluslararası koalisyona katılımının ardından IŞİD'lilerin tutulduğu kampların sorumluluğu SDG'den merkezî hükümete devrediliyor. Hapishane ve kamplarda idarenin hükümete devri sürecinde yaşanabilecek olası güç boşluğu ve Şeddadi benzeri olaylar yaşanması olasılığı endişe yaratıyor.

Güvenlik uzmanları, kaçan IŞİD'lilerin Suriye ve tüm bölge için büyük tehdit oluşturacağı uyarısında bulunuyor.

IŞİD 2014 yılında Irak ve Suriye'nin geniş bölgelerinde hilafet ilan ettiğinde dünyanın dört bir yanından aşırılıkçılar IŞİD saflarında savaşmak ve hilafet düzeninde yaşamak üzere bölgeye akın etmiş, dünya çapında IŞİD adına düzenlenen terör saldırılarında yüzlerce kişi yaşamını yitirmişti.

Suriye'deki en büyük kamp olan El Hol'de 24 bin kişi tutuluyor

Peki Suriye'de IŞİD'lilerin tutulduğu başlıca kamp ve hapishaneler hangileri, buralarda kaç IŞİD'li bulunuyor?

Suriye iç savaşı sırasında binlerce IŞİD mensubu ve aileleri SDG tarafından yakalanarak ülkenin kuzey ve kuzeydoğusunda IŞİD'liler için oluşturulan özel kamp ve hapishanelere yerleştirildi. Kamuoyuna en çok bilinen El Hol, aralarında en büyüğü.

Irak sınırı yakınındaki kamptan SDG birlikleri dün çekilmişti. Bugün hükümet birliklerinin kampa girerek kontrolü devraldığı bildiriliyor.

IŞİD'e karşı savaşta zafer kazanılan 2019 yılı itibarıyla El Hol kampında 73 bin kişi bulunuyordu. Aradan geçen zamanda bazı ülkelerin kendi vatandaşlarını geri kabul etmesiyle sayı azaldı. El Hol'da çoğu IŞİD savaşçılarının eş ve çocukları olmak üzere şu an yaklaşık 24 bin kişi bulunuyor. Tutulanlar arasında 15 bininin Suriye, 3 bine yakınının Irak uyruklu olduğu, 6 bin 300'ünün ise 42 farklı ülkeden kadın ve çocuklardan oluştuğu biliniyor. Dünyanın dört bir yanından gelen en fanatik IŞİD destekçileri de El Hol'de bulunuyor.

El Hol kampı, IŞİD uyuyan hücrelerinin örgüte mesafe koyan kadınlara yönelik saldırılarıyla ve fanatik ideolojiye sahip kadınların yetiştirdiği çocuklar nedeniyle IŞİD'in gelecekteki savaşçılarını üretme potansiyeliyle endişelere yol açıyordu.

Irak ve Türkiye sınırlarının kesişimindeki Roj kampında ise yaklaşık 2 bin 500 kişilik daha küçük bir grup tutuluyor. Burada daha rahat bir ortam olduğu, hatta bazı kadınların başı açık dolaştığı biliniyor.

IŞİD'liler Guveyran, El Aktan, Çerkin ve Derik hapishanelerinde tutuluyor

ABD Dışişleri Bakanlığı verilerine göre SDG kontrolündeki kamplarda toplam 9 bin IŞİD savaşçısı bulunuyor. IŞİD savaşçılarının tutulduğu en büyük hapishane şimdiki adı Panorama olan Guveyran Hapishanesi. Haseke'deki hapishanede 4 bin 500 IŞİD'linin bulunduğu belirtiliyor. Hapishane halen tamamen SDG kontrolü altında.

Rakka'daki El Aktan hapishanesi etrafında da çatışmalar nedeniyle tansiyonun yüksek olduğu belirtiliyor. Rakka IŞİD'in dorukta olduğu dönemde fiilî başkenti konumundaydı. Geçen günlerde SDG ve hükümet birlikleri arasında çatışmalara sahne olan hapishane çevresinde gerilim sürerken hapishane yönetiminin Suriye hükümetine devri için müzakerelerin devam ettiği bildiriliyor.

Diğer hapishaneler arasında Kamışlı'daki Çerkin ile Irak ve Türkiye sınırı yakınındaki Derik bulunuyor.

Almanya'da Polis Sendikası'ndan IŞİD uyarısı

Öte yandan Almanya Polis Sendikası (GdP) Başkanı Jochen Kopelke de Suriye'de bazı Alman uyruklu IŞİD mensuplarının da cezaevlerinden kaçmış olabileceğine dikkat çekerek ülke için artan güvenlik riskine işaret etti. Kopelke, Berlin merkezli Tagesspiegel gazetesine yaptığı değerlendirmede mevcut durumun "tehlikeli" olduğunu dile getirdi. 

Yıllardır Suriye'de tutulan radikal unsurların bir kısmının "intikam arayışına girebileceği" öngörüsünde bulunan Kopelke, son günlerde Kürt güçleri ile rejim birlikleri arasında yaşanan çatışmalar sırasında cezaevinden firar durumunun meydana geldiğini, kaçan IŞİD mensuplarının sayısına ilişkin ise çelişkili bilgiler bulunduğunu aktardı.

Gazetenin aktardığı bilgilere göre Alman Dışişleri Bakanlığının geçen yıl paylaştığı veriler, Suriye'de az sayıda da olsa Alman vatandaşı ve Almanya bağlantılı cihatçının tutuklu bulunduğunu gösteriyor. Ancak Bakanlığın verilerinde sayı yer almıyor.   

Kopelke, artan bu tehdide karşı Başbakan Friedrich Merz'e yeni kurulan Ulusal Güvenlik Konseyi'ni toplama çağrısında bulundu. Söz konusu Konsey, Almanya'nın ulusal güvenliğini ilgilendiren üst düzey meseleleri ele almakla görevli.

Tagesspiegel'in adli çevrelerden edindiği bilgilere göre, Suriye'de bulunan Alman IŞİD mensuplarının Almanya'ya dönüşleri halinde otomatik olarak tutuklanmalarının hukuken garanti olmadığı yönünde değerlendirmeler yapılıyor.

AFP,AP / BK,TY,HS