Mniej krzywdy kotów i psów? UE reguluje hodowle i handel

Pierwsze w historii UE wspólne standardy dotyczące hodowli, utrzymywania, identyfikowania, importu i traktowania kotów i psów – to clou popartych mocną większością we wtorek, 28 kwietnia, w Parlamencie Europejskim (558 za, 35 przeciw, 52 wstrzymujących się) – przepisów, które mają zwiększyć ochronę tych zwierząt na całym obszarze Unii Europejskiej. Celem jest zakaz i wyeliminowanie znęcania się nad zwierzętami i okrucieństwa wobec nich.

Sprawa dotyczy milionów zwierząt – i ludzi. Według danych Eurobarometru około 44 proc. obywateli UE posiada zwierzę domowe. I, co ważne, 74 proc. badanych jest przekonana, że dobrostan kotów i psów powinien być chroniony lepiej.

Nowe przepisy nieprzypadkowo mocno odnoszą się do hodowli i handlu zwierzętami. Handel ów w ciągu ostatnich lat wzrósł – obecnie warty jest 1,3 miliarda euro rocznie. Co więcej, jak podaje Komisja Europejska, około 60 proc. właścicieli kupuje koty i psy przez internet.

Co nowego ws. ochrony psów i kotów?

Projekt przepisów został uzgodniony przez negocjatorów Parlamentu i Rady w listopadzie 2025 roku wczorajsze głosowanie to jeden z ostatnich etapów ich przyjmowania w UE. Gdy nowe prawo wejdzie w życie, wszystkie psy i koty przebywające w Unii Europejskiej, w tym zwierzęta należące do prywatnych właścicieli – w przypadku kotów zdania co do tego, czy kot należy do człowieka, czy człowiek do kota, są oczywiście podzielone – będą musiały być możliwe do zidentyfikowania za pomocą mikroczipa.

Unijne przepisy wprowadzają też obowiązek zarejestrowania zwierzaka w interoperacyjnych krajowych bazach danych. Oznakowanie i rejestracja majä usprawnić odnajdywanie właścicieli zwierząt, ograniczyć nielegalny handel i wyeliminować nielegalne hodowle z rynku. Jak podkreślają służby informacyjne Parlamentu Europejskiego, ogłoszenia dotyczące sprzedaży psów i kotów „będą musiały zawierać specjalny identyfikator umożliwiający weryfikację pochodzenia zwierzęcia”.

Jak kot albo pies będzie mógł wjechać do UE?

Ważne zmiany będą dotyczyć psów i kotów, które będą wwożone do UE – czy to prywatnie, czy na sprzedaż. Zwierzęta wwożone z zamiarem sprzedaży będą musiały zostać zaczipowane przed wjazdem na terytorium Unii Europejskiej i zarejestrowane w krajowej bazie danych. Z kolei właściciele zwierzaków będą musieli zaczipować je i zarejestrować w bazie danych co najmniej pięć dni roboczych przed wjazdem do UE.

Do zwiększenia dobrostanu zwierząt mają się przyczynić m.in. takie rozwiązania, jak ograniczenia w hodowli. Hodowcy będą mogli np. wykonać zabieg cesarskiego cięcia hodowlanym suczkom maksymalnie dwa razy w ich życiu.

Prywatni właściciele zwierząt, którzy nimi nie handlują, mają obowiązek dostosować się do tych zasad do 10 lat w przypadku psów i do 15 w przypadku kotów.

Kiedy nowe prawo wejdzie w życie?

O wiele ostrzejsze zasady będą dotyczyć schronisk dla zwierząt, hodowców zwierząt i sprzedawców.

Nowe przepisy zakażą hodowli między rodzicami a potomstwem, dziadkami i wnukami oraz między rodzeństwem, także przyrodnim. UE zakaże też hodowania psów lub kotów w taki sposób, aby nadać im przesadne lub wyolbrzymione cechy – które prowadzą do znacznych zagrożeń zdrowia zwierząt.

Nie wolno będzie też okaleczać psów i kotów w celu pokazywania ich potem na zawodach, wystawach czy pokazach. Unijne prawo zabroni też przywiązywania psa lub kota do przedmiotów, chyba, że będzie to konieczne z powodów medycznych. Zakazane zostanie też używanie wobec zwierząt kolców i obroży zaciskowych, które nie mają mechanizmów bezpieczeństwa.

Ostrzejsze zasady dla hodowców

Hodowcy, schroniska i sprzedawcy mają cztery lata na dostosowanie się do nowych przepisów. A kiedy wejdą one w życie? Niedługo.

Procedura, która zaczęła się przedstawieniem przez Komisję Europejską projektu rozporządzenia, przeszła już przez tak zwane trilogi, czyli negocjacje na linii Parlament-Komisja-Rada, co oznacza, że w sprawie udało się osiągnąć polityczny kompromis.

Po wczorajszym głosowaniu w PE zostaje jeszcze formalne zatwierdzenie przez Radę i publikacja w Dzienniku Urzędowym UE. Rozporządzenie będzie stosowane w państwach członkowskich bezpośrednio – czyli nie ma potrzeby przyjmowania go przez parlamenty krajowe. Według informacji PE nowe przepisy zaczną obowiązywać dwa lata po ich publikacji.