1. Przejdź do treści
  2. Przejdź do głównego menu
  3. Przejdź do dalszych stron DW

Niemcy poszukują „dziadka z NSDAP”

Jacek Lepiarz opracowanie
31 maja 2026

Duża część Niemców uważa się za ofiary nazistowskiego reżimu. Otwarcie archiwów z rejestrem członków NSDAP pozwala zweryfikować wiedzę o rodzinnej przeszłości – pisze „Die Welt”.

https://p.dw.com/p/5EahP
Funkcjonariusz nazistowski potwierdza uściskiem dłoni przyjęcie 18-letnich nowych członków do NSDAP (zdjęcie historyczne)
Berlin, 1943 r. | NSDAP | Przyjmowanie 18-latków jako nowych członków NSDAPZdjęcie: Scherl/SZ Photo/picture alliance

Z przekazów rodzinnych oraz opowieści przyjaciół i znajomych wynika, że niemal każda niemiecka rodzina w latach 1933-1945 przynajmniej raz pomogła Żydowi, czy wręcz go ukrywała – pisze Jacques Schuster w komentarzu opublikowanym na portalu dziennika „Die Welt”.

Niemcy zaczęli uważać się za ofiary

Często słyszeliśmy historie, że dziadek „właściwie” zawsze był przeciwnikiem nazistów, a w każdym razie nie był członkiem partii Hitlera NSDAP, nie mówiąc już o przynależności do SS. „Liczby mówią o czymś innym” – podkreślił komentator.

Wraz z upływem kolejnych dekad Niemcy zaczęli uważać się za ofiary. O ile w pierwszych latach po wojnie podkreślano własne cierpienia spowodowane wojną i wypędzeniem, to od lat 80. naród czuł się ofiarą nazistowskiego reżimu, ze wszystkimi odcieniami samookłamywania się.

Na tropie nazistów w rodzinie

Udostępnienie w marcu 2026 roku przez amerykańskie Archiwum Narodowe w internecie cyfrowych kopii centralnego rejestru członków NSDAP z ponad 12 milionami kartotek i dokumentów nazistowskiej partii oraz uruchomienie wyszukiwarki, która pozwala sprawdzić, czy konkretne osoby należały do NSDAP, doprowadziło do powstania „nowego sportu narodowego” – poszukiwania „dziadka z NSDAP”.

Syn zbrodniarza. Niklas Frank o winie Niemców i pamięci

Dla większości Niemców 8 maja 1945 r. nie był wbrew obowiązującej dziś opinii dniem wyzwolenia. „Być może spojrzenie w kartotekę NSDAP doprowadzi do bardziej uczciwego stosunku do własnej historii. Byłoby to z korzyścią dla Niemców” – pisze w konkluzji Schuster, redaktor naczelny „Welt am Sonntag”.

Chcesz mieć stały dostęp do naszych treści? Dołącz do nas na Facebooku!