Lübnan'da ateşkes uzadı, Hürmüz'de tansiyon yüksek

İsrail ile Lübnan'dan diplomatlar, ABD Başkanı Donald Trump'ın arabuluculuğuyla Beyaz Saray'da bir araya gelerek ateşkesi üç hafta daha uzatmakta anlaştı. Öte yandan Trump, İran'la varılacak en iyi anlaşmayı beklemek için acele etmediğini açıklarken, Hürmüz Boğazı'nda gerilim tırmanmaya devam ediyor.

"Beni zorlamayın"

Trump, İran'la kalıcı bir barış anlaşması için ne kadar beklemeye hazır olduğu sorusuna "Beni zorlamayın" yanıtını verdi. "En iyi anlaşmayı yapmak istiyorum. Kalıcı olmasını istiyorum" diyen Trump, İran yönetiminin iç çalkantı içinde olduğunu ve bu nedenle masaya oturmakta güçlük çektiğini ileri sürdü. Trump ayrıca İran donanmasını "küçük, akıllı geçinen gemiler" olarak nitelendirerek Hürmüz Boğazı'ndaki tehdidin boyutunu küçümsedi.

Perşembe günü Trump, ABD donanmasına, boğazda mayın döşeyen İran gemilerini "vurup imha etmek" için emir verdiğini söyledi. Trump, 8 Nisan'dan bu yana yürürlükte olan ateşkes süresince İran'ın yeniden silahlanmış olabileceğine atıfla, bu silahların tek bir günde etkisiz hâle getirilebileceğini de kaydetti.

Hürmüz Boğazı hâlâ kapalı

Hürmüz Boğazı'ndaki geçiş fiilen sekteye uğramış durumda. İran'ın iki büyük kargo gemisini ele geçirmesi, ABD'nin boğaz üzerindeki kontrolünü sağlamakta zorlandığının somut bir göstergesi oldu. İran'ın tutumu, küresel ekonomi üzerinde büyük baskı oluşturmaya ve petrol piyasalarını sarsmaya devam ediyor. ABD ise boğazda İran limanlarına yönelik abluka uygulamasını sürdürüyor.

ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'ı bombalamasıyla başlayan savaştan önce Hürmüz Boğazı açıktı ve deniz ticareti sorunsuz şekilde yapılıyordu. Savaşa "rejimi devirme" hedefiyle başlayan Trump yönetimi bunu başaramazken şimdi Hürmüz'de savaş öncesi rejime dönüşü sağlamaya odaklanmış durumda.

Oğul Hamaney'den Trump'a yanıt

İran'ın yeni dini lideri Mücteba Hamaney, Trump'ın İran liderliğinde kargaşa yaşandığı yönündeki iddialarını reddetti. X platformundaki paylaşımında bu iddiaları "düşmanın medya operasyonları" olarak nitelendiren Hamaney, "Birlik daha da güçlü ve sağlam hâle gelecek, düşmanlar ise daha zayıf ve daha aşağılanmış olacak" dedi.

Hamaney, 28 Şubat'ta başlayan savaşın ilk günlerinde ABD saldırılarında hayatını kaybeden babası Ayetullah Ali Hamaney'den liderliği devraldığından bu yana kamuoyu önüne hiç çıkmadı. ABD ve İsrail, oğul Hamaney'in ağır yaralı olduğunu öne sürüyor.

Trump "tek taraflı ve süresiz" ateşkes ilan etmişti

Trump, Çarşamba günü süresi dolan iki haftalık ilk ateşkesi, henüz tarihi belirlenmemiş barış görüşmelerine zemin hazırlamak amacıyla "süresiz olarak" uzattığını açıklamıştı. Bu açıklamadan önce İsrail, İran'a yönelik saldırıları yeniden başlatmaya hazır olduklarını belirtmiş ve savaşa dönülmesi halinde ilk olarak Hamaney'i hedef alacakları ve İran'ı "karanlık çağa döndürecekleri" tehdidinde bulunmuştu.

Lübnan'da ateşkese rağmen çatışmalar sürüyor

Bu arada Lübnan'da ateşkese uzatılmasına karşın ülkenin güneyinde çatışmalar dinmedi. İsrail ordusu Perşembe günü, askerlere yaklaşarak ani tehdit oluşturduğu değerlendirilen iki silahlı kişiyi öldürdüğünü açıkladı. Bu haftaki İsrail saldırılarında hayatını kaybedenler arasında Lübnanlı gazeteci Amal Halil de yer alıyor. Bir üst düzey Lübnanlı askeri yetkilisi ve Halil'in çalıştığı El-Ahbar gazetesi bu bilgiyi doğruladı.

Hizbullah ise İsrail saldırılarına karşılık Çarşamba günü güney Lübnan'da dört ayrı operasyon gerçekleştirdiğini açıkladı. Örgüt, Washington'daki ateşkes görüşmelerine katılmadı.

Reuters / BÜ,MUK