Африканци како топовско месо во војната во Украина

Русија во последните години масовно регрутира мажи од различни африкански земји за војната во Украина – речиси секогаш под изговор на легална работа. Но, многумина по доаѓањето во Москва завршуваат на фронтот како топовско месо, со екстремно висока стапка на смртност. Семејствата дома се борат да ги пронајдат нивните тела и да ги погребаат.

Трагедијата на едно семејство

Каролин Мукиза со раскинато срце ги брише солзите додека клечи во црква на периферијата од Кампала. Пред неколку дена, на социјалните мрежи дознала дека нејзиниот сопруг загинал во борбите во Украина.

Нејзиниот 46‑годишен сопруг Едсон Камвесиге претходно работел како обезбедување во Ирак и Авганистан. Во декември се качил во авион за Москва за, како што верувал, уште една работа како чувар. Со месеци немало никакви информации. На 15 јануари 2026 година тој напишал: „Луѓе, ми требаат вашите молитви. Нѐ принудија да потпишеме воени договори“. По кратка обука веднаш бил испратен на фронт.

Кон крајот на јануари, пријатели ја прашале дали може да потврди дека фотографиите што кружат на интернет се од нејзиниот мртов сопруг. „Го молев народот да не ми ги праќа тие слики“, вели таа додека гледа кон гробиштата под црквата. Но, да – тоа бил тој.

Илузија за работа, завршница на боиште

Судбината на Мукиза не е единствена. Во Уганда, Кенија, Камерун, Нигерија и Јужноафриканската Република – многу мажи биле регрутирани за наводни цивилни работни места во Русија, а завршиле во руски воени единици во Украина.

Украинскиот министер за надворешни работи Андри Сибиха во ноември изјави дека најмалку 1.436 државјани од 36 африкански земји се борат во руските сили. Тој предупреди дека многумина умираат на боиштето и дека „потпишувањето на договор е исто како потпишување смртна пресуда“. Најголемиот број, вели тој, не преживуваат „повеќе од еден месец“.

„Ве предупредувам – не паѓајте во оваа замка“

Долго време постојат сомнежи дека Русија намерно регрутира Африканци за борба. Уште во мај 2024 година, украинската воена разузнавачка служба објави дека Африканци се испраќаат на фронт како платеници за плата од 2.200 долари месечно.

Но, вистинските методи, бројката и судбините останувале непознати – сè до изјавата во ноември, по која бројни африкански семејства почнале да бараат исчезнати роднини што отпатувале во Русија. Оттогаш, на социјалните мрежи се појавуваат сè повеќе видеа на Африканци во воена опрема.

Во јануари во Уганда се прошири видео од украинскиот фронт: десетина африкански платеници седат во снег и пеат песна од времето на угандската граѓанска војна од 1980‑тите.

Во друго видео, кое го објави украинската војска, Ричард Аканторана од Уганда сведочи дека мислел оти оди да работи во супермаркет. По пристигнувањето во Москва му било кажано: „Ќе ѝ се приклучиш на руската војска“. Кога одбил, војник му притиснал пушка на главата и го натерал да потпише договор. По првата акција, тој се предал на украинските сили. „Мои сонародници, ве предупредувам: не влегувајте во оваа замка“, вели тој.

За 316 Африканци, ова предупредување пристигнало предоцна.

Долг список на мртви, тела на непознати локации

На список од 15 страници, објавен од истражувачката група ИНПАКТ, се наоѓаат имињата на загинати африкански државјани чии тела украинските сили ги пронашле на боиштата. Најмногу се од Камерун – речиси 100 имиња. Од Уганда има две. Името на Камвесиге, сопругот на Мукиза, не се наоѓа на списокот.

Неколку видеа на интернет покажуваат африкански борци принудени да влезат во речиси самоубиствени мисии. На едно особено вознемирувачко видео, Африканец со мина врзана околу стомакот стои во подземен бункер додека глас на руски му вели: „Престани да трепериш. Ајде, денес ти го почнуваш нападот“.

Автентичноста не е целосно потврдена, но ИНПАКТ во извештајот наведува дека африканските борци најчесто се користат исклучиво како топовско месо. „Русија ја искористува нивната амбиција и очај за да ги пополни редовите на армиските единици во Украина“.

Регрутација преку измама: фирми без лиценца и лажни ветувања

Угандската влада отвори истрага. Во август, на меѓународниот аеродром Ентебе биле запрени девет мажи на пат кон Москва, ангажирани како наводни обезбедувачи. Два дена подоцна, во Кампала бил уапсен Русин кој работел за регрутациска фирма „Магнит“ – фирма што не била регистрирана во Уганда.

Многу регрутациски агенции во земјата бараат работници за Дубаи, Саудиска Арабија или Катар – држави со кои Уганда има официјални договори. Но, со Русија нема никаков договор, објаснува портпаролот на Министерството за труд, Џошуа Кјалимпа.

Тој вели дека жители на Уганда често се измамени преку ТикТок и слични платформи: „Нашата задача е да ги предупредиме да не аплицираат како наводни работници за зони на конфликт“.

Мукиза ја замолила руската амбасада во Кампала да помогне во враќањето на телото на нејзиниот сопруг за да биде погребан според нивната традиција. Нема добиено одговор. Ниту од својата држава. Министрот за надворешни работи на Уганда изјави: „Уганда нема капацитет да ги враќа телата на оние што умираат во странство“.

„Очајна сум“, вели Мукиза. На своите деца сè уште не им кажала дека татко им е мртов. „Ќе прашаат каде е. Тие знаат дека мртвите мора да се погребаат“.