Решение за германските училишта: наставници од странство

Доколку Германија би можела да избере еден добро образован наставник од странство, тоа веројатно би бил некој како Инге Пизаро Краузе. Со осум години студии и две години работно искуство како наставник во Виња дел Мар, 33-годишната Чилеанка е исклучително квалификувана и сега се подготвува да се справи со растечкиот недостиг на наставници во Германија. Од август, Пизаро Краузе интензивно го изучува германскиот јазик, дидактиката и педагогијата како дел од програмата „Наставен персонал ПЛУС“ во Келн, а веќе го стекнала своето прво искуство во стручно училиште.

Таа за ДВ вели: „Кога дојдов во Германија, имав чувство дека морам повторно да почнам од нула, што секако е многу фрустрирачко. Сте студирале. Сте работеле како наставник, сакате веднаш да продолжите да работите и очајно барате програма што некако ќе ве запознае со германскиот образовен систем. ’Наставен персонал  ПЛУС' беше токму она што ми требаше.“

Многу наставници во Германија повторно почнуваат од нула

За само дванаесет месеци, Пизаро Краузе и 23 други учесници од Босна, Киргистан или Украина поминуваат забрзана обука со многу практично искуство за да бидат подготвени за работата наставник во германските училишта. Програмата се нуди и на четири други универзитети во Северна Рајна-Вестфалија. Тоа е мал келнски одговор на недостигот од наставници во Германија, кој станува сè поизразен.

Десетици илјади наставници веќе сега недостасуваат низ целата земја -  а трендот е во пораст. Во исто време, имигрантите со долгогодишно професионално искуство честопати се снаоѓаат со повремени работни места наместо да стојат зад катедра. „Се прашувате каде е поентата: Германија итно има потреба од наставници, а во исто време бирократските пречки за нас се огромни. Земјата треба да работи на систем што ја забрзува интеграцијата“, вели Пизаро Краузе. „Германија не може да си дозволи да се откаже од ваквите потенцијали“

За тоа се потребни ангажирани луѓе како Семра Криг и Аријана Елсхоф, кои ја започнаа програмата за квалификација „Наставен персонал ПЛУС“ во Келн во 2018 година и оттогаш континуирано ја развиваат. Духот на тоа време беше: „Ќе успееме" - како што поранешната германска канцеларка Ангела Меркел со тие зборови го повика германското население да се соочи со предизвикот на интеграцијата на бегалците, се сеќава Елсхоф.

„На почетокот имавме многу квалификувани наставници од Турција и Сирија. Во меѓувреме, повеќето доаѓаат од Украина. Но, добиваме и апликации од Бразил или дури и од Танзанија. Поради недостаток на наставници,  Германија не може да си дозволи да се откаже од ваков потенцијал. Ова се наставници во целосна смисла на зборот, кои работат со многу страст.“

Студија на Универзитетот во Потсдам неодамна подетално ја анализираше програмата „Наставен персонал ПЛУС". Резултатот: наставниците се чувствуваат значително посигурни во врска со своите идни задачи, зборуваат многу подобро германски и се многу мотивирани да работат како наставници во Германија на долг рок. И пред сè: огромното мнозинство би ја препорачале оваа квалификација на други мигранти.

Постојано се пријавуваат нови кандидати

Во просек, ниту едно лице по генерација не се откажува годишно, известува Криг за ДВ. 50 апликации веќе се натрупале на нејзината маса за следниот почеток на програмата во август. Рокот за аплицирање наскоро истекува. Но, и покрај успешната приказна: финансирањето за програмата е обезбедено само до крајот на 2027 година. Во пилот-проектот на ниво на цела Германија, Програмата за наставници-бегалци на Универзитетот во Потсдам, започната во 2016 година, финансирањето  во меѓувреме истече.

„Добиваме многу позитивни повратни информации – 'Наставен персонал ПЛУС' се перципира како чекор напред. Во исто време, програмата е и предизвик за учесниците; во програма со полно работно време што работи преку целата година, се разбира, понекогаш се достигнуваат границите на издржливост. Јазикот е важен фактор за успех за една личност да се снајде во училиштето. Покрај тоа, отвореноста и упорноста се клучни“, вели Семра Криг.

Успехот на една Украинка

Наталија Земјанскаја била доволно упорна. Пред две години, Украинката учествувала во програмата „Наставен персонал ПЛУС“, завршила пракса во стручно училиште во  Бон и веднаш се вработила во истото училиште. Повеќе од 20 години, докторката на науки и професорка по англиски јазик предавала во Одеса; сега предава странски јазик во својата нова татковина, а како класна наставничка на меѓународното одделение, предава германски јазик на млади луѓе од Гвинеја, Сирија и Турција.

„Кога пристигнав тука во 2022 година,  знаев дека сакам да продолжам да работам како наставничка. Прво, посетував многу курсеви по германски јазик, а потоа сосема случајно наидов на 'Наставен персонал ПЛУС'. Најдобрата работа во врска со програмата се курсевите по германски јазик и праксата, каде што сте фрлени во ладна вода со вашиот сè уште несовршен германски јазик.“

На Германија ѝ се потребни повеќе вакви програми

Значи, што е потребно за наставник кој дошол од странство за да се снајде во секојдневниот училишен живот во Германија? 47-годишната жена не мора долго да размислува: проактивно да апсорбира сè во новото училиште за да ја разбере неговата динамика, а особено начинот на кој размислуваат учениците. Да има ментори и тим кои ве прифаќаат, ве поддржуваат и слушаат кога е потребно. И да се лансираат повеќе програми како „Наставен персонал ПЛУС“, не само во неколку градови, туку низ целата земја - и дополнително да се промовираат многу повеќе.

„Секој наставник-доселеник би требало да знае дека оваа квалификација постои. И мора да има повеќе места што ја нудат. Во мојата група тогаш имаше дури и еден учесник од Бремен, кој патуваше. Некои живееја во хотел во текот на неделата.“ Земјанскаја апелира на германската политика за  олеснување на побрзата интеграција  на овие експерти во германскиот образовен систем: „Треба да биде  полесно да се признаваат дипломите  стекнати во странство. Јас не сум почетник, туку искусна наставничка."