Сирија се приклучува на коалицијата против Исламска држава

Американскиот претседател  Доналд Трамп  го пречека привремениот претседател Ахмед ал-Шара во Белата куќа, како прв сириски шеф на држава откако арапската земја стекна независност во 1946 година.

„Сакаме Сирија да стане многу успешна земја. И верувам дека овој лидер може да го постигне тоа“, изјави Трамп. По зближувањето на САД со Сирија по соборувањето на долгогодишниот владетел Башар ал-Асад пред речиси една година, Трамп веќе  ги суспендираше санкциите на САД против Сирија.  Оваа суспензија сега е продолжена за уште шест месеци.

Сирија станува дел од меѓународната коалиција против Исламска држава

Сирија, пак, се приклучи на коалицијата предводена од САД за борба против терористичката група Исламска држава, иако првично не воено.

Сирија неодамна потпиша договор за политичка соработка со меѓународната коалиција „со што ја потврдува својата улога како партнер во борбата против тероризмот и во поддршката на регионалната стабилност“, напиша сирискиот министер за информации Хамза ал-Мустафа на платформата X. „Договорот е политички по природа и сè уште не содржи никакви воени компоненти“, нагласи министерот.

Ал-Шара: Потребен е договор за американското присуство

По средбата со Трамп, Ал-Шара за „Фокс њус“ изјави дека постојат причини за американското воено присуство во неговата земја, но, според преводот, нагласи: „Ова сега мора да се направи во консултација со сириската влада“. Тој додаде дека „овие прашања мора да се дискутираат и да се постигне договор за  Исламска држава“.

Нема директни преговори со Израел

Во интервјуто, Ал-Шара ги отфрли засега директните разговори за нормализирање на односите со соседниот  Израел.  Кога беше прашан за желбата на Трамп, Сирија да се приклучи на таканаречените Аврамови договори за нормализирање на дипломатските односи меѓу Израел и неколку арапски држави, Ал-Шара посочи на тековната окупација на Голанската Висорамнина од страна на Израел. Затоа, условите за Дамаск се различни од оние за државите што веќе се приклучија на договорите, рече привремениот претседател.

„Сирија граничи со Израел, а Израел ја окупира Голанската висорамнина од 1967 година. Во овој момент нема да влегуваме во директни преговори“, рече Ал-Шара. „Можеби владата на САД под претседателот Трамп може да ни помогне да постигнеме такви преговори.“ Трамп ги иницираше Аврамовите договори, преку кои неколку арапски држави ги нормализираа односите со Израел во 2020 година, за време на неговиот прв мандат.

Соседните земји Израел и Сирија официјално се во војна од 1948 година; мировен договор никогаш не е потпишан. Од Шестдневната војна во 1967 година, Израел ја окупираше и стратешки важната Голанска Висорамнина.  Израелските воздушни напади врз воени цели, како што се складиштата за оружје во Сирија, се интензивираа по соборувањето на претседателот Башар ал-Асад. Оправдувањето дадено од Израел е дека ова е за да се спречи оружјето, а особено хемиското оружје, да падне во рацете на екстремистите. Понатаму, по соборувањето на Асад, израелските трупи продолжија да напредуваат на сириска територија, воспоставувајќи тампон зона на Голанската Висорамнина.

Пресвртница во односите меѓу САД и Сирија

Приемот на Ал-Шара во Белата куќа претставува значајна пресвртница во односите меѓу САД и Сирија. Само пред една година, Ал-Шара се сметаше за терорист кој беше баран од САД со потерница, а Сирија се наоѓаше во последните недели од крвавата граѓанска војна. Тој некогаш се борел како џихадист против американските сили во Ирак и бил нивен затвореник со години.

Како водач на исламистичката група Хајат Тахрир ал-Шам (ХТС), тој го заврши  децениското владеење на семејството Асад во декември 2024 година со помош на бунтовнички сојуз. Од почетокот на оваа година, Ал-Шара е привремен претседател на Сирија и работи на реинтегрирање на својата долго изолирана земја во меѓународната заедница.

Зајакната соработка

Американскиот Стејт департмент објави дека двете страни се согласиле за план за соработка. Целта е да се обноват и односите на амбасадорско ниво и повторно да се отворат заедничките институции. Договореното олеснување на санкциите против Сирија има за цел да ја промовира обновата и стабилноста на земјата по години граѓанска војна. Сепак, санкциите не се целосно укинати, како што открива документ на Министерството за финансии на САД.  САД  се исто така заинтересирани дополнително да го ограничат влијанието на Иран во Сирија. Исламската Република беше еден од најважните сојузници на Асад. Дејствијата и насоката на преодната влада во Сирија внимателно се следат на меѓународно ниво.

Експертите гледаат желба за демократски промени, но исто така критички ги гледаат првите месеци на новото раководство. Заштитата на малцинствата во длабоко поделената Сирија е посебен фокус. По соборувањето на Асад,  дојде до повторени избувнувања на насилство, некои од нив резултираа со смрт на стотици луѓе.