Качински ги прогласи ЕУ и Германија за непријатели

Две години пред парламентарните избори во Полска, двата главни ривали, либерално-конзервативната владејачка партија Граѓанска платформа (ПО) на премиерот Доналд Туск и најголемата опозициска партија, десничарската конзервативна партија Право и правда (ПиС) под водство на Јарослав Качински, ги започнаа првите подготовки за изборната кампања.

На конференција во Катовице, Качински ја прогласи Европската Унија, како и Германија и Франција, за најголеми закани за суверенитетот на Полска. „Германците сакаат да ни ја одземат државата“, рече Качински во петокот (24.10) на отворањето на дводневниот состанок. Тој ги обвини Французите дека „се согласуваат со тоа“. Европската бирократија е дури и „желна“ за тоа, се пожали 76-годишниот лидер на партијата.

Според Качински, Полјаците мора да изберат помеѓу две идни опции. Едната, туркана од Брисел и Берлин, би довела до појава на „хегемонистичка држава“, тврди тој. „Сè што започна по Втората светска војна, треба да заврши со голема победа за Германија во форма на нова империја.“ Овие планови, според него, имале за цел да обезбедат „сите држави на ЕУ, освен Германија и Франција, или да престанат да постојат или да го изгубат својот суверенитет.“

Пакс Американа со Трамп како спасител

Контрапроектот, според Качински, потекнува од американскиот претседател Доналд Трамп и се нарекува „вооружена демократија“. Секоја земја мора да потроши најмалку пет проценти од својот брутодомашен производ за одбрана. Овој концепт е нова варијанта на Пакс Американа. „Тие (Американците, н.з.) понекогаш се тешки, но не сакаат да ни ја одземат државата“, објасни Качински. Тој самиот, како што тврди, не сака да ја ликвидира ЕУ, туку да ја реформира за да овозможи враќање на суверенитетот на државите.

Туск ги критикуваше забелешките на Качински како „дедовска глупост“. „Секако дека нема да дозволам никој да ја кара Полска со Европа. Нашето место е во Европа“, рече Туск во неделата (26.10) во Варшава.

На тој ден, неговата Граѓанска платформа се спои со малите партии Новочесна (Модерна) и Иницијатива Полска. Двете групации претходно формираа коалиција со ПО, но досега ја задржаа својата независност. Новата партија се нарекува Граѓанска коалиција КО.

Туск сака да ја задржи власта со широка коалиција

Туск го опиша конфликтот со ПиС како „битка меѓу доброто и злото“. „Добрите луѓе се непобедливи кога се обединети“, рече премиерот. Доброто го победува злото кога е силно. Кога добрите луѓе се обединети, тие можат да постигнат големи работи, уверен е Туск. Шефот на владата ја обвини ПиС за корупција и авторитаризам. На коцка е слободата, смета тој. Туск управува со Полска со централно-левичарска коалиција од декември 2023 година.

Весникот „Жечпосполита“ пишува дека од страна на Туск организираното спојување со две помали партии е само прв чекор во поширокиот план за задржување на власта. Премиерот планира да создаде изборна листа со коалициските партнери „Полска2050“ и Полската селанска партија (ПСЛ) за да ги подобри шансите за успех на проевропските сили.

ПиС се натпреварува за гласачи со крајно десничарски партии

Во конфликтот меѓу двата политички табора, антигерманските тонови отсекогаш биле составен дел од платформата на ПиС. На почетокот на овој легислативен период, Качински во парламентот го нарече Туск „германски агент“.

Тој ја обвини Германија дека сака да воспостави „Четврти Рајх“ за да ја пороби Полска. Политичките набљудувачи ја објаснуваат засилената антигерманска реторика со конкуренцијата од крајно десничарските партии. „Качински го изгуби својот монопол на десната страна од политичкиот спектар“, вели Аркадиуш Грушчински од весникот Газета Виборча.

Поддршката расте за порадикалните групи - националистичко-либертаријанската Конфедерација за слобода и независност на Славомир Менцен и деснорадикалната и антисемитска Конфедерација на полската круна, која се сомнева во постоењето на гасните комори во Аушвиц. „Качински станува сè порадикализиран бидејќи поддршката за десницата расте, но тој нема корист од тоа“, објаснува Богуслав Хработа во „Жечпосполита“.

Качински ја нарече владата на Туск „несреќа за Полска“. За време на дводневната дебата за програмата на ПиС во Катовице, беа предложени многу социјални бенефиции, вклучително и основен приход и субвенција за домување во вредност од 100.000 злоти (околу 23.000 евра) по раѓањето на трето дете. Како заклучок, Качински повика на одбрана на христијанската цивилизација.

Туск нуди облог - исходот е неизвесен

Во најновата анкета од минатиот петок, КО води со 28,4 проценти, пред ПиС со 23,6 проценти. Конфедерацијата Менцен е поддржана од 10,9 проценти од испитаниците, додека Конфедерацијата Браун доби 9,4 проценти. Сите други партии остануваат под прагот од пет проценти.

Дали концептот за широка коалиција со единствена изборна листа ќе биде успешен, останува да се види, пишува весникот „Жечпосполита“. Деснонационалистичкиот табор има силен сојузник во претседателотКарол Навроцки, кој се смета за поддржувач на коалиција меѓу ПиС и Конфедерацијата Менцен.

Во неодамнешен разговор со новинари во Брисел, Туск изрази подготвеност да се обложи дека неговиот табор ќе победи на изборите во 2027 година. Сепак, тој предупреди дека влоговите не треба да бидат превисоки.

Политикологот Антони Дудек, еден од најдобрите експерти за полската политичка сцена, на тоа одговори: „Граѓанската коалиција ќе ја изгуби власта во 2027 година. Ќе го прифатам облогот и ќе предложам 100 злоти (околу 25 евра) како соодветна сума“, напиша коментаторот на интернет платформата ОНЕТ.

Овој текст првично е објавен на ДВ на германски јазик