1. Прескокни до содржината
  2. Прескокни до главната навигација
  3. Кон други страници на DW

Штајнмаер: Демократијата и слободата не биле под таков напад

ЖА /АРД
10 ноември 2025

Германскиот претседател Штајнмајер предупредува на најголемата закана за германската демократија од повторното обединување, наведувајќи ги растечкиот десничарски екстремизам, омразата и популизмот.

https://p.dw.com/p/53MUY
Германскиот претседател Франк-Валтер Штајнмајер гледа најголема закана за демократијата од повторното обединување
Германскиот претседател Франк-Валтер Штајнмајер повика на единство и одбрана на демократијата во ГерманијаФотографија: Maryam Majd/POOL/AFP/Getty Images

Германскиот претседател  Франк-Валтер Штајнмајер,  по повод 9 ноември, повика на единство и одбрана на демократијата во Германија. „Мојата искрена желба на овој 9 ноември е: Да се обединиме за самоафирмација на демократијата и човештвото! Да не се откажуваме од она што нè дефинира“, рече Штајнмајер вчера на матине во палатата Белви во Берлин.

„9 ноември  претставува светлина и сенка, најдлабоките бездни и најсреќните моменти од нашата историја“, додаде сојузниот претседател. Тој потсети на три значајни настани што се случија на овој датум: прогласувањето на првата Германска Република во 1918 година,  ноемвриските погроми  во Третиот Рајх во 1938 година и  падот на Берлинскиот ѕид  во 1989 година. Затоа, вели тој,  9 ноември е дел од саморазбирливоста на Германците.  Се однесува на „јадрото на нашиот идентитет“.

Штајнмајер гледа најголема закана за демократијата од повторното обединување

Денес, германската демократија е под поголема закана од кога било досега: „Никогаш во историјата на нашата обединета земја демократијата и слободата не биле толку нападнати“, истакна Штајнмајер. Тие во моментов се загрозени пред сè „од десничарските екстремистички сили кои ја напаѓаат нашата демократија и добиваат поддршка кај населението“.

Германскиот претседател апелираше до политичарите и граѓанското општество да се спротивстават на ова. „Едноставно чекање бурата да помине и за тоа време да се отиде во засолниште не е доволно“, рече Претседателот.

„Десничарските екстремисти  ги мамат луѓето со слаткиот отров на гневот, дека 'оние горе’ се наводниот непријател“, продолжи Штајнмајер. Тие ги мамат луѓето „со ветување за авторитарно водство“ и со идејата дека Германија треба „повторно да биде голема“. Демократите имаат „толку многу да понудат како одговор. Ние имаме право. Слобода. Човештво. Знаење каде води омразата“, нагласи Штајнмајер.

Претседателот индиректно се изјасни за можна забрана на АфД

Без да ја именува АфД, сојузниот претседател побара: „Не смее да има политичка соработка со екстремисти - ниту во владата ниту во парламентот“.  Забрана на една партија  е „последно средство на одбрана на демократија“. Дали се исполнети условите за таква забрана мора да се испита и процени. „Во никој случај не можеме да останеме неактивни додека не се разјаснат овие прашања“, инсистираше Штајнмајер.

Германскиот претседател Франк-Валтер Штајнмајер на бина, зад него е логото - 9 ноември
Штајнмајер: Екстремизмот триумфира кога другите го овозможуваат тоаФотографија: Maryam Majd/AFP/Getty Images

Тој јасно го отфрли аргументирањето на некои политичари кои ја опишаа таквата постапка како „недемократска“. „Тоа е фактички во нивни раце“, рече Штајнмајер. „Ако го нападнат нашиот Устав, му се спротивстават, сакаат поинаков, неслободен систем, тогаш одговорот од нашиот Устав е јасен: партија што тргнува по патот на агресивно непријателство кон Уставот секогаш мора да смета на можноста да биде забранета“.

Сега е исто така клучно политичкиот центар убедливо да се дистанцира од „мразителите на демократијата и екстремистите“. Штајнмајер го изрази своето убедување дека антидемократите не можат да бидат смирени со учество во власта. Екстремизмот триумфира кога другите го овозможуваат тоа.

АфД обвинува за злоупотреба на функцијата

АфД  остро ги критикуваше забелешките на Штајнмајер. „Никогаш порано еден германски претседател не ја злоупотребил толку својата функција“, изјави Бернд Бауман, раководител на парламентарната група на АфД, за весникот Ханделсблат.

Бауман тврди дека изјавата на Штајнмајер „Мора да дејствуваме“ е еднаква на повик за забрана на АфД. Бауман тврди и дека Штајнмајер сака да спречи каква било соработка во парламентот со најсилната политичка сила во Германија, според анкетите. И, додаде тој, на годишнината од 9 ноември, ја изедначи АфД „со нацистичките убијци“.

„Дали е можно да не сме извлекле поуки од историјата?“

Иако  Германија е силна земја, со консолидирана демократија, стабилно владеење на правото и економија со голем капацитет, општеството го зафаќа голема вознемиреност. „Сè повеќе слушам загрижени разговори: 'Што ќе се случи овде?' - ако екстремистичките партии се засилат, ако луѓето со миграциско потекло, ако Евреите повеќе не се безбедни? Дали е можно да не сме извлекле поуки од историјата?“, праша Штајнмајер.

Општеството на многу начини може да се спротивстави на ваквите стравови. „Ние сме различни, живееме во села или градови, на исток или запад, сме се доселиле или сме родени овде, но припаѓаме заедно во нашата земја. Нашиот патриотизам е, да, патриотизам со тивки тонови. Мора така да биде, бидејќи одговорноста за нашата историја не исчезнува.“

Активни демократи

Иако Штајнмајер, според сопственото признание, не е обожавател на алармизмот и морничавите сценарија за судниот ден, тој верува дека е време „да се соочиме со опасностите директно, без илузии. Не смееме, така да се каже, да се лизнеме во нова фасцинација од авторитаризмот, а потоа во нова неслобода, за потоа сите да велат: 'Не го сакавме тоа. Не знаевме.'“

Германскиот претседател укажа дека има многу луѓе кои молчат и чекаат. „Ним би сакал да им кажам: вклучете се! Она што ни треба сега се активни демократи кои зборуваат - во парламентот, на фудбалски натпревар, во паб, во училиште, на автобуска станица и на работното место.“