Вадефул бара укинување на ветото во ЕУ
4 април 2026
Германскиот министер за надворешни работи Јохан Вадефул повика Европската унија што поскоро да се откаже од принципот на едногласност во надворешната и безбедносната политика. Според него, блокадите од поединечни земји-членки ја загрозуваат способноста на ЕУ да реагира брзо во кризни ситуации и да делува како силен меѓународен актер.
„Ако сакаме ЕУ да биде навистина делотворен глобален фактор, ако сакаме да стане политички возрасна, тогаш мора да го укинеме принципот на едногласност во надворешната и безбедносната политика пред крајот на овој мандат“, изјави Вадефул за медиумската група Функе.
Поддршка за квалификувано мнозинство
Јохан Вадефул нагласи дека искуствата од последните недели, особено во врска со помошта за Украина и санкциите против Русија, покажуваат дека сегашниот модел не функционира доволно брзо.
„Поддржувам систем на квалификувано мнозинство во ЕУ. Сите случувања поврзани со Украина и мерките против Русија потврдуваат дека е време за промени“, истакна тој.
Во Советот на ЕУ моментално постојат два модела на гласање. Во чувствителни области, како заедничката надворешна и безбедносна политика, важи принципот на едногласност – односно едно единствено вето го блокира целиот процес. Наспроти тоа, квалификуваното мнозинство – засновано на т.н. „двојно мнозинство“ – веќе се применува во голем број други области. За да помине одлука, потребно е најмалку 55% од земјите-членки (15 држави) кои претставуваат најмалку 65% од населението на ЕУ.
Иако една земја може да гласа „против“, Советот сепак останува функционален – нешто што, според поддржувачите на реформата, би ја засилило способноста на Унијата да реагира навремено.
Блокадите од Унгарија како пример
Повеќе министри за надворешни работи на ЕУ и во минатото повикуваа на поголема употреба на квалификуваното мнозинство, меѓу нив и поранешната германска министерка Аналена Бербок.
Актуелниот пример што ја интензивира дебатата е Унгарија, која под водство на премиерот Виктор Орбан го блокира 90-милијардниот кредит за Украина. Орбан ја обвинува Украина дека го попречува обновувањето на руските испораки на нафта преку нафтоводот „Дружба“, додека критичарите тврдат дека станува збор за предизборна тактика.
Парламентарните избори во Унгарија се закажани за 12 април, а според анкетите, партијата Фидес на Орбан заостанува зад опозициското движење на Петер Маѓар.
„Граѓаните на Унгарија демократски ќе одлучат каква влада сакаат. А ние мораме и ќе соработуваме со која било унгарска влада“, изјави Вадефул.